Putin, Rus savaş uçaklarının kendisine Türkiye'ye kadar eşlik etmesini istedi

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin geçen yıldan bu yana Türkiye'ye yapacağı birçok resmi ziyareti erteledi.

Yetkililer tarafından çok sayıda neden öne sürüldü. Bazıları Putin'in Ukrayna savaşı başladığından beri Sovyetler Birliği'nin bir parçası olmayan ülkelerden kaçındığını söyledi. Diğerleri ise bu yılın başındaki Rusya seçimlerini gerekçe gösterdi.

Ancak Rusya'nın düşüncelerini tanıyan kaynaklar Middle East Eye'a Putin'in Ankara'yı ziyaret etme koşullarının sürekli gecikmenin birincil nedeni olduğunu söyledi.

Putin'in Türkiye'ye Rus savaş uçaklarının refakatinde uçmak istediğini belirten kaynaklar, Ukrayna'nın uçuş rotası üzerindeki uçakları vurma kabiliyetinden endişe duyduğunu söyledi.

Moskova'nın Rus savaş uçaklarıyla uçma ve muhtemelen onları Türk topraklarına indirme talebi, ülkedeki NATO hava savunma sistemlerinin bu tür uçakları düşman hedefi olarak algılayabileceği için karmaşık bir konu.

Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir kişi Türkiye'nin Rusya'nın talebini karşılamak için NATO sistemlerini kapatmayacağını söyledi.

Ziyaretle ilgili son görüşmelerde Rus ve Türk yetkililer Putin'in Ekim ayının ilk haftasında gelmesini gündeme getirdiler.

Ancak kaynaklar, özel savaş uçağı talebinin ziyaretin zamanlamasını ve organizasyonunu çok zorlaştırdığını söyledi. Putin Ankara'yı en son 2014 yılında ziyaret etmişti.

Sıra dışı talep

Daha önce yabancı devlet başkanlarının ziyaretleriyle ilgili diplomatik protokolle yakından ilgilenmiş olan iki eski Türk büyükelçisi MEE'ye Rusya'nın talebinin çok sıra dışı olduğunu söyledi.

Eski büyükelçilerden biri “Türk hükümeti jest olarak yabancı devlet başkanlarına eşlik etmek üzere savaş uçakları gönderebilir” dedi.

“Bununla birlikte, yabancı devlet başkanlarının ülkelerinin savaş uçaklarını yanlarında getirmek istedikleri herhangi bir ziyaret hatırlamıyorum.”

Üçüncü bir eski Türk büyükelçisi ise böyle bir talebi düzenleyen belirli bir protokol olmadığını ve bunun tartışmaya açık olduğunu söyledi.

Ancak Rusya'nın talepleri sadece savaş uçaklarıyla sınırlı değil.

Rus yetkililer ayrıca Ankara'daki en büyük üç otel olan Hilton, Sheraton ve JW Marriott'un ABD'ye ait işletmeler olmasından da şikayetçi.

Konuyla ilgili bilgi sahibi kişilere göre Moskova, ABD'li otel zincirlerini Rus devlet başkanı için güvensiz görüyor.

Bu da Ankara'nın Putin'i ağırlamak için bir hükümet konuk evi sağlayıp sağlayamayacağı ihtimalini gündeme getiriyor ki bu da son derece alışılmadık ve yakın zamanda benzeri olmayan bir protokol.

Geçen yıl MEE'ye konuşan kaynaklar Putin'in güvenlik endişelerinin Ankara ziyaretinin ertelenmesinde rol oynamış olabileceğini söylemişti.

Kaynaklar, Türkiye'nin NATO üyesi olması nedeniyle, Rus yetkililerin özellikle Putin'in ya da beraberindekilerin hayatına yönelik olası girişimlerden endişe duyduklarını söyledi.

İlk bakışta Rusya'nın otel zincirleriyle ilgili endişeleri haklı görünebilir, ancak Putin'in Türkiye'ye sadece bir günlüğüne uğrayacaksa otelde kalmasına gerek yok.

Örneğin Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah El Sisi geçen hafta Ankara'ya resmi bir ziyarette bulunmuş, öğlen saatlerinde ülkeye gelmiş ve bir dizi toplantıya katıldıktan sonra akşam saatlerinde ülkeden ayrılmıştı.

MEE Rus yetkililerden yorum istedi, ancak bir yanıt alamadı. Türk dışişleri bakanlığı ise yorum yapmayı reddetti.

Türkiye ve Rusya enerji, ticaret ve turizme dayalı stratejik ilişkilere sahip olsalar da zaman zaman iniş çıkışlar yaşıyorlar.

Bu yılın başlarında Putin, Ankara'yı Ukrayna'ya silah sağladığı için eleştirmişti.

Moskova, Aralık ayında ABD'nin Rus bankalarıyla ticaret yapan finans kuruluşlarını tehdit eden ikincil yaptırımlarının ardından Rusya ile işlemlerini büyük ölçüde durduran Türk bankacılık sisteminden de rahatsız. Bu hamle ikili ticaretin bir kısmının kaybedilmesine yol açtı.

Ancak daha da önemlisi, bazı üst düzey Rus yetkililer Moskova'nın Akkuyu'da inşa ettiği nükleer santralin ardından Sinop'ta ikinci bir nükleer santral inşa etmek istediğini defalarca dile getirdiler.

Her iki ülke de Türkiye'nin batısında bir gaz merkezi kurmayı tartışıyor.