- Fransa ve Almanya, Batı Balkan ülkeleri için yeni bir entegrasyon planı hazırladı.
- Aday ülkelere AB kurumlarında gözlemci statüsü ve Tek Pazar'a sınırlı erişim sunulması planlanıyor.
- Karadağ gibi bazı aday ülkeler bu plana karşı çıkarak doğrudan tam üyelik statüsü talep ediyor.
- Ukrayna, uygulamanın "ikinci sınıf" ülkeler oluşturarak tam üyeliğin yerini alabileceği uyarısında bulundu.
Avrupa Birliği liderleri, yıllardır üyelik kuyruğunda bekleyen aday ülkeler için yeni bir formül arayışına girdi.
Euronews'in haberine göre Fransa ve Almanya tarafından hazırlanan yeni teklif, aday ülkelere tam üyelik süreci tamamlanmadan önce bazı ekonomik ve siyasi avantajlar sunmayı öngörüyor.
Sınırlı erişim ve gözlemci statüsü
Karadağ'da cuma günü düzenlenen zirve öncesi sunulan plan; Arnavutluk, Bosna-Hersek, Karadağ, Kuzey Makedonya ve Sırbistan gibi Batı Balkan ülkelerini kapsıyor.
Paris ve Berlin yönetimleri, bu ülkelere AB kurumlarında gözlemci statüsü verilmesini ve Tek Pazar'a sınırlı erişim imkânı tanınmasını öneriyor. Bu adımla, yıllardır bekleyen ülkelerin Avrupa Birliği'nden uzaklaşmasının ve hayal kırıklığı yaşamalarının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Liderlerden plana destek
Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, liyakate dayalı sürecin hızla sonuçlandırılması için reformların masada olduğunu belirterek Fransa ve Almanya'nın planına açık destek verdi.
Estonya Başbakanı Kristen Michal da tartışmaların başlaması gerektiğini vurgulayarak, "Sıkı çalışmanızın ve reformların sonucunu gördüğünüzde, bunu yapma motivasyonunuz çok daha yüksek olur." değerlendirmesinde bulundu.
Liderler, katılım sürecinin çok daha hızlı hale gelmesi gerektiği konusunda da hemfikir oldu.
Aday ülkelerde görüş ayrılığı
Ancak teklif, aday ülkeler arasında farklı tepkilere neden oldu. Zirveye ev sahipliği yapan Karadağ'ın Başbakanı Milojko Spajic, tüm yükümlülükleri yerine getirdiklerini belirterek kısmi avantajlar yerine tam üyeliğin getirdiği tüm hakları istediklerini vurguladı.
Sürecin daha gerisinde olan Arnavutluk'un Başbakanı Edi Rama ise ekonomik faydalardan bir an önce yararlanmak istediklerini belirterek aşamalı entegrasyon yaklaşımını "iyi bir fikir" olarak nitelendirdi.
Ukrayna'dan "ikinci sınıf ülke" uyarısı
Plan sadece Batı Balkanlar için tasarlanmış olsa da, teklife en büyük eleştiri Ukrayna'dan geldi.
Ukrayna'nın AB Büyükelçisi Vsevolod Chentsov, bu hamlenin Brüksel'den emir alan ancak oy hakkı olmayan "ikinci sınıf" ülkeler oluşturabileceği uyarısında bulundu.
Entegrasyonun tam üyeliğin yerini alma riski taşıdığını belirten Chentsov, "Ukrayna ayrıcalıklı bir muamele değil, üzerinde anlaşılan kuralların eşit şekilde uygulanmasını istiyor." dedi.
Estonya Başbakanı Michal ise endişelere yanıt vererek Avrupa'nın sözlerini tutacağına dair beklentinin sürdüğünü ve sürecin her zaman tam üyelikle sonuçlanması gerektiğini yineledi.
