Dünya Sağlık Örgütü binası - AFP
- Trump yönetimi, bulaşıcı hastalık uzmanlarının DSÖ ile iletişimini kesti.
- Hantavirüs salgını sırasında uygulanan yasak, Kongo'daki Ebola salgını nedeniyle sadece "dinleyici" statüsünde esnetildi.
- Uzmanlar, kararın küresel işbirliğini baltaladığını ve benzeri görülmemiş bir adım olduğunu savunuyor.
- ABD sağlık kurumlarında, kilit pozisyonların boş kalmasıyla derinleşen bir "liderlik boşluğu" yaşanıyor.
ABD'de bulaşıcı hastalık tehditlerine yönelik araştırmaları yürüten kilit yetkililerin Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ile doğrudan iletişim kurması Trump yönetimi tarafından yasaklandı.
CNN'e konuşan kaynaklara ve elde edilen belgelere göre bu karar, ABD'li yetkilileri küresel virüs salgınlarına ilişkin tartışmaların fiilen dışında bıraktı.
Trump yönetimi, onlarca yıl boyunca Dr. Anthony Fauci tarafından yönetilen ve HIV/AIDS ile Kovid-19 gibi halk sağlığı acil durumlarına karşı tedaviler geliştiren Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü'ndeki (NIAID) uzmanların DSÖ ile iletişimini kesen bir direktif yayımladı.
Hantavirüs sürecinde uygulandı, Ebola'da esnetildi
Söz konusu yasağın, bazı Amerikalıların da maruz kaldığı hantavirüs salgını sırasında yürürlükte olduğu ortaya çıktı.
Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde patlak veren Ebola salgınının şiddetlenmesiyle geçtiğimiz hafta iletişim kısıtlamaları bir miktar gevşetildi.
18 Mayıs tarihli bir kurum içi e-postaya göre, artık bazı NIAID yetkilileri DSÖ'nün sanal toplantılarına katılabilecek. Ancak bu katılım, sadece küçük gruplar halinde (en fazla üç kişi) ve "dinleyici statüsünde" gerçekleşebilecek.
Araştırma soruları veya test fikirleri gibi tüm takip işlemleri ise uygun emir komuta zinciri üzerinden, NIAID'in bağlı olduğu Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (HHS) tarafından yürütülecek.
Uzmanlar karara tepkili
Mevcut ve eski sağlık yetkilileri, bu kısıtlamaların küresel mevkidaşlarla yürütülecek hızlı işbirliğini engellediğini belirtti.
Bir personel, halk sağlığı krizlerine yönelik bir ABD müdahalesi sırasında böyle bir uygulamanın daha önce hiç duyulmadığını ifade etti.
Bu direktif, ABD Başkanı Donald Trump'ın talimatıyla ocak ayında ABD'nin DSÖ'den çekilmesini de içeren ve küresel sağlık forumlarından uzaklaşmayı hedefleyen daha geniş kapsamlı bir politikanın bir parçası olarak değerlendiriliyor.
"Eşi benzeri görülmemiş bir liderlik boşluğu"
ABD sağlık kurumlarının çoğunun geçici başkanlarla yönetilmesi de ülkede ayrı bir tartışma konusu haline geldi.
Gözlemciler; Bulaşıcı Hastalıklar Ajansı direktörü, başhekim, Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) başkanı, sağlık bakanı yardımcısı ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) başkanı gibi kilit pozisyonların boş olmasını "eşi benzeri görülmemiş bir liderlik boşluğu" olarak nitelendiriyor.
Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı sözcüsü ise durumu savunarak, salgın müdahale çabalarında kafa karışıklığını azaltmak ve tekrarları önlemek için koordineli çalıştıklarını ifade etti.
"Yanlış uzman" tartışması
Liderlik boşluğunun oluşturduğu kriz, hantavirüse yakalanan bir yolcu gemisindeki ABD'li yolcuların Nebraska'ya getirilmesi sırasında gün yüzüne çıktı.
Hükümetin hantavirüs müdahalesinden sorumlu olmayan ve aşırı sağcı yorumlarıyla tanınan bir "penil implant" uzmanı olan Sağlık Bakanı Yardımcısı Brian Christine, daha üst düzey bir yetkilinin bulunamaması nedeniyle yönetimin kamuoyu yüzü olarak hastaneye gönderildi.
Trump'ın bu ay başhekim ve CDC direktörlüğü için üçüncü kez aday göstermesine rağmen, bu kritik pozisyonların yakın zamanda doldurulması beklenmiyor.
