ABD 2003’ten bu yana Orta Doğu’ya en büyük hava gücünü taşıyor

• The Wall Street Journal’ın haberine göre ABD, İran’a karşı hava ve deniz unsurlarını önemli ölçüde güçlendirdi.
• Seçenekler arasında İranlı siyasi ve askeri liderlerin hedef alınması ile nükleer ve balistik füze tesislerine yönelik saldırılar bulunuyor.
• İran’ın en büyük caydırıcı unsuru olarak füze cephaneliğine ve Hürmüz Boğazı’nı kapatma kapasitesine güvendiği belirtiliyor.
• Beyaz Saray diplomasi vurgusu yaparken, askeri hazırlıkların tamamlandığı ifade ediliyor.

The Wall Street Journal’ın ABD hükümeti yetkilileri ve eski askeri kaynaklara dayandırdığı haberine göre Washington yönetimi, İran’a yönelik askeri seçenekleri genişletti. Haberde, Haziran 2025’te İran’ın nükleer tesislerine düzenlenen “tek seferlik” saldırının ötesine geçilerek haftalar sürebilecek bir hava harekatının planlama seçenekleri arasında olduğu aktarıldı.

ABD Başkanı Donald Trump’a sunulan askeri brifinglerin tamamının, İran yönetimine ve bölgesel vekil güçlerine azami zarar vermeyi hedeflediği belirtildi. Seçenekler arasında İranlı siyasi ve askeri liderleri hedef alan operasyonlar ile nükleer altyapı ve balistik füze tesislerine yönelik geniş çaplı hava saldırıları yer alıyor.

İran’ın caydırıcı unsurları

Haberde, Washington’un müzakerelerde İran’ın nükleer programını tamamen ortadan kaldırmasını, bölgesel vekil güçlerini dağıtmasını ve balistik füze kapasitesini imha etmesini öngören kapsamlı bir anlaşma istediği hatırlatıldı.

Buna karşılık İran’ın hava kuvvetlerinin sınırlı kapasiteye sahip olması nedeniyle balistik füze programını temel caydırıcı unsur olarak gördüğü ve bu alanda taviz vermeye yanaşmadığı ifade edildi. Tahran’ın olası bir askeri kriz durumunda bölgedeki ABD üslerini hedef alabilecek geniş bir füze cephaneliğine sahip olduğu ve ayrıca Hürmüz Boğazı’nı kapatma kartını kullanabileceği değerlendiriliyor.

Yetkililer, İran’ın nükleer faaliyetlerini Trump görevden ayrılana kadar askıya almayı içeren geçici bir formüle sıcak bakabileceğini, ancak bunun kalıcı bir çözüm anlamına gelmeyeceğini öne sürdü.

Kara gücü desteği ve koalisyon belirsizliği

Haberde, 1991 ve 2003’teki Irak operasyonlarına kıyasla bölgeye daha sınırlı bir askeri yığınak yapıldığı kaydedildi. Olası bir harekatta ABD ve müttefik kara kuvvetlerinin sahada bulunmayacağı, ayrıca İsrail’in katılımı olmadan geniş bir uluslararası koalisyonun oluşmasının zor olduğu vurgulandı.

1991’deki Körfez Savaşı’ndan farklı olarak Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin hava sahalarını olası ABD saldırılarına kapattığı, ABD savaş uçaklarının önemli bölümünün Ürdün’e konuşlandırıldığı aktarıldı. Operasyonda hassas vuruş kabiliyetleri, gizlilik teknolojileri ve uzay tabanlı kapasitelere ağırlık verilmesinin planlandığı ifade edildi.

Buna karşın Trump yönetiminin, ilk dalga saldırı sonrasında yaşanabilecek gelişmeler konusunda net bir yol haritasına sahip olmadığı iddia edildi. Bazı eski askeri yetkililer ise bölgedeki belirsizlikler göz önüne alındığında diplomatik çözümün savaşa kıyasla daha tercih edilebilir olabileceğini dile getirdi.

İkinci uçak gemisi yolda

Uçuş takip verilerine göre Ürdün’deki Muwaffaq Salti Hava Üssü ve Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’ne F-35, F-15, F-16, E-3 ve E-11 tipi uçaklar sevk edildi.

ABD Donanması yetkililerine göre, Orta Doğu ve Doğu Akdeniz’de olası bir operasyonu desteklemek üzere 13 savaş gemisi konuşlandırıldı. Bölgede USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve balistik füze savunma kabiliyetine sahip 9 muhrip bulunuyor. Ayrıca USS Gerald R. Ford uçak gemisi ile 4 muhribin de bölgeye doğru ilerlediği bildirildi.

Center for Strategic and International Studies araştırmacısı Eliot Cohen, yoğun bir hava harekatının İran liderliğini zayıflatabileceğini ve hayatta kalan elit unsurların ABD ile uzlaşma yoluna gidebileceğini savundu. Cohen, böyle bir operasyonun haftalar hatta aylar sürebileceğini ifade etti.

Beyaz Saray’dan diplomasi vurgusu

CNN’in haberine göre ABD ordusu hafta sonu itibarıyla İran’a saldırıya hazır, ancak Trump henüz nihai kararını vermedi.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump’ın önceliğinin diplomasi olduğunu ancak askeri hazırlıkların da sürdüğünü açıkladı. Cenevre’de yürütülen müzakerelere değinen Leavitt, İran’ın Washington ile anlaşma yapmasının akıllıca olacağını söyledi.

Trump ise daha önce yaptığı açıklamada, Diego Garcia Adası’ndaki ABD üssü ile İngiltere’deki Fairford Hava Üssü’nün olası bir operasyonda kullanılabileceğini belirtmişti. ABD Başkanı, İran’ın anlaşma yapmaması halinde Washington’un “son derece istikrarsız ve tehlikeli bir rejimin potansiyel saldırısını ortadan kaldırmak” için gerekli adımları atabileceğini ifade etmişti.