MEE: ABD, askeri gemi için Türkiye ile görüşüyor

Middle East Eye’a konuşan yetkililer, görüşmelerin geçtiğimiz yıldan bu yana sürdüğünü belirtti.

Washington yönetimi, uzun süredir devam eden üretim darboğazları nedeniyle donanma filosunu planlanan hızda büyütmekte zorlanırken, Türkiye’nin son yıllarda geliştirdiği yüksek kapasiteli askeri tersanecilik altyapısı dikkat çekiyor.

Türkiye’nin tersane kapasitesi öne çıkıyor

Yetkililere göre Türkiye, halihazırda Türk ve Pakistan donanmaları için aynı anda 30’dan fazla savaş gemisini eş zamanlı olarak inşa edebilecek kapasiteye sahip. Ayrıca MİLGEM Milli Gemi Projesi kapsamında geliştirilen yerli tasarımlar, korvetten fırkateyne uzanan geniş bir platform yelpazesini kapsıyor.

Görüşmelerde, Türkiye’nin ABD Donanması’na gemi bileşenleri tedarik etmesi ve daha ileri aşamada ilave fırkateyn inşasına katkı sağlaması gibi seçeneklerin masaya yatırıldığı ifade ediliyor.

ABD, müttefiklere yöneliyor

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, hem donanma filosunu büyütmeyi hem de ABD’de yıllardır gerileyen gemi inşa kapasitesini yeniden canlandırmayı hedefliyor. Bu kapsamda Washington, daha önce Japonya ve Güney Kore gibi Asya’daki müttefiklerinin bilgi birikiminden yararlanmaya başlamıştı.

Bu yaklaşımın en somut örneklerinden biri, Güney Koreli Hanwha Group’un Aralık 2024’te Philadelphia’daki Philly Shipyard’ı 100 milyon dolara satın alması oldu. Şirket, yılda 20 gemiye kadar üretim yapmayı hedefliyor.

Constellation fırkateyn programının iptali tabloyu değiştirdi

ABD Donanması’nın üretim sıkıntıları, Aralık 2025’te Constellation sınıfı fırkateyn programının iptaliyle daha görünür hale geldi. İtalyan Fincantieri ile yürütülen ve Wisconsin’de inşa edilmesi planlanan programın iptali, ABD’nin yeni alternatifler aramasını hızlandırdı.

Her ne kadar ABD yasaları, savaş gemilerinin yurt dışında inşa edilmesini büyük ölçüde sınırlandırsa da Başkan Trump, müttefik ülkelerde üretim yapılması seçeneğinin değerlendirildiğini açıkça dile getirdi. Trump, Ocak ayında yaptığı açıklamada, “Gerekirse gemi inşasında müttefiklerden de yararlanabiliriz” ifadelerini kullandı.

ABD’li yetkililerden dikkat çekici değerlendirmeler

Middle East Eye’a konuşan bir ABD’li yetkili, yürütülen temasların arka planını şu sözlerle aktardı:

ABD gemi inşa sanayii ciddi bir kriz içinde. Trump yönetimi, bu ihtiyacı karşılamak için Türkiye ile görüşmeler yaptı.

Yetkililer, Türkiye ile olası iş birliğinin, S-400 hava savunma sistemi alımı nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarını doğrudan ihlal etmeden, savunma ilişkilerini güçlendirebilecek bir alan olarak görüldüğünü de belirtiyor.

Türk tersanelerinin esnek üretim modeli

Savunma sanayii uzmanı Kubilay Yıldırım, ABD’nin temel sorununun yalnızca gemi sayısını artırmak değil, aynı zamanda yeni tasarımlar geliştirmek ve yaşlanan filoyu modernize etmek olduğunu vurguladı. Yıldırım’a göre ABD; nitelikli iş gücü, tersane ve havuz kapasitesi açısından ciddi eksikliklerle karşı karşıya.

Yıldırım, Türkiye’nin bu noktada üretim hacmi, zamanlama, risk paylaşımı ve iş yükü dağılımı gibi alanlarda önemli katkı sunabileceğini ifade etti. Türk tersanelerinin Pendik, Tuzla ve Yalova bölgelerinde yoğunlaşmasının, yeni projelere hızlı uyum sağlanmasını kolaylaştırdığına dikkat çekti.

ABD heyeti İstanbul’da temaslarda bulundu

Görüşmeler kapsamında, ABD Deniz Sistemleri Komutanlığı’ndan bir heyetin geçtiğimiz hafta İstanbul Tersanesi Komutanlığı’nı ziyaret ettiği bildirildi. ABD’li bir sözcü, Türkiye’nin “uzun süredir değer verilen bir NATO müttefiki” olduğunu belirterek, iki ülke donanmalarının denizdeki iş birliğini genişletme arayışında olduğunu söyledi.

ABD Savunma Bakanlığı’nın Ulusal Savunma Stratejisi’nde de NATO müttefikleriyle savunma sanayi iş birliğinin artırılması ve savunma ticaretindeki engellerin azaltılması hedefi yer alıyor.

Modüler üretim ve yenilikçi yaklaşımlar

Türkiye’de STM liderliğinde geliştirilen modüler gemi inşa modeli, askeri ve sivil tersanelerin ortak çalışmasını mümkün kılıyor. Bu modelde, farklı tersanelerde üretilen bloklar tek bir havuzda birleştiriliyor, donatım ve test süreçleri tamamlanarak teslim ediliyor.

Yıldırım’a göre Türk tersaneleri, üretimde otomasyon ve dijitalleşme konusunda da ABD’ye kıyasla daha esnek ve yenilikçi bir yapıya sahip. Bu yetenekler, ABD Donanması’nın yaşadığı üretim darboğazına pragmatik ve kısa vadeli çözümler sunabilecek potansiyele sahip.