ABD, düşen F-35 savaş uçağı için pilotu suçladı

Askeri yetkililer jeti ya da enkazını 24 saatten fazla bir süre bulamadılar; Perşembe günü yayınlanan soruşturma raporunda bu durumdan 100 milyon dolarlık uçağın gizli teknolojisinin yanı sıra çalışmayan bir transponder ve pilotun kontrolü olmadan uçuşu otomatik olarak dengeleyen bir sistemle alçak irtifada uçması sorumlu tutuldu.

Eylül 2023'te pilot başka bir F-35 ile 50 dakikalık bir eğitim uçuşunun ardından şiddetli yağmur altında Charleston Ortak Üssü'ne inmeye çalışırken jet birkaç sistem arızası yaşadı.

Yakınlarda yıldırım rapor edilmiş ve uçak telsizlerinde, transponderlerinde ve hava seyrüsefer sisteminde arızalara neden olan bir “elektrik olayı” yaşamıştır. Pilotun kask ekranı da üç kez açılıp kapanmıştır. Kamuoyuna açıklanan raporda olayın tam olarak ne olduğu belirtilmemiştir.

Pilot daha sonra yere göre nerede olduğuna dair hiçbir referansı olmadığını ve hangi aletlere güvenebileceğinden emin olmadığını, bu yüzden fırlatmaya karar verdiğini söyledi.

Ancak deniz müfettişleri uçağın terk edilmesine gerek olmadığını, çünkü bilgisayarının hala uçuşu kontrol ettiğini, jetin 60 milden (100 kilometre) fazla bir süre ve 11 dakika boyunca pilot olmadan havada kalmasının da bunu kanıtladığını tespit etti.

Rapora göre, yedek aletler hala doğru veri sağlıyordu ve yedek telsiz hala en azından kısmen çalışıyordu.

Raporda, araştırmacıların pilotun hangi verileri aldığından ya da fırlatılmadan hemen önce ve fırlatıldığı sırada kaskında ne gördüğünden emin olmadıkları, çünkü kaza kayıt cihazının bu bilgileri kaydetmediği belirtildi.

47 yaşındaki pilot 17 Eylül 2023'teki kazadan paraşütle Kuzey Charleston'daki bir evin arka bahçesine inerek ve şaşkınlık içindeki ev sahibinden 911'i aramasını isteyerek kurtuldu.

Operatöre sırtının ağrıdığını ama bunun dışında iyi olduğunu söyledi. Deniz Piyadeleri'nin kazayla ilgili olarak yayınladığı 400 kadar sayfalık raporda pilotun kimliği belirtilmedi.

Raporun bazı bölümleri de dikkatle kaleme alınmış. Müfettişler jetin bulunmasının zor olduğunu ve “pozitif temas kaybının kısmen F-35B'nin düşük gözlemlenebilir teknolojisine de atfedilebileceğini” yazdılar.

Kayıp jet medyada bir fırtınaya neden oldu. Deniz Kuvvetleri, birçok gizli bileşene sahip 100 milyon dolarlık bir uçağın nasıl kaybolabildiğini dikkatle açıklamaya çalıştı.

Kazanın garipliği yüksek jargonlu askeri raporlarda da yer aldı. Kazadan sonraki öğleden sonraya ait bir durum raporunda düzinelerce öncelik sıralanıyor: “1.A.1 Kayıp F-35 uçağının yerini tespit edin.”

Jet Williamsburg County kırsalına düşmüştü. Rapora göre enkazın toplanması, incelenmesi ve ormanlık alandan dökülen yakıtın ve diğer tehlikelerin temizlenmesi 2.1 milyon dolardan fazla bir maliyetle 17 gün sürdü.