ABD J85 motorlarını hizmette tutmak için 178 milyon dolar harcadı

ABD Hava Kuvvetleri ve Deniz Kuvvetleri platformlarını kapsayan sözleşmeler, motorun operasyonel kullanımının devamını sağlamayı amaçlıyor.

Sözleşmeler ve finansal detaylar

J85 motorlarına yönelik tedarik süreci, General Electric tarafından yürütülüyor. Aralık 2024’te yaklaşık 107,8 milyon dolar değerinde verilen ana teslimat siparişini, 2025 ve 2026 yıllarında yapılan toplam 70,7 milyon dolarlık ek sözleşme değişiklikleri takip etti.

Söz konusu artışlar; Mart 2025, Aralık 2025, Ocak 2026 ve Nisan 2026 dönemlerinde yapılan parça bazlı üretim ve teslimat düzenlemelerini kapsıyor. Tüm sözleşmeler, Virginia/Richmond’daki Defense Logistics Agency Weapons Support tarafından yürütüldü.

J85 motorunun operasyonel rolü

1950’li yılların sonunda geliştirilen J85 turbojet motoru, günümüzde hâlâ aktif olarak kullanılan nadir sistemlerden biri olma özelliğini taşıyor. Motor; ABD Hava Kuvvetleri’nin pilot eğitiminde kullandığı T-38 Talon ve ABD Donanması’nın “agresör” görevlerinde kullandığı F-5 savaş uçaklarında görev yapıyor.

Bu iki temel görev alanı, J85 motorunu yalnızca eski bir platform bileşeni olmaktan çıkararak, aktif operasyonel ihtiyaçların merkezine yerleştiriyor.

Pilot eğitim zinciri ve kritik bağımlılık

T-38 Talon platformu, ABD’de savaş pilotu yetiştirme sürecinin temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. F-22, F-35 ve B-2 gibi ileri nesil platformlara geçiş yapan pilotlar, eğitim süreçlerinin önemli bir bölümünü T-38 üzerinde tamamlıyor.

Bu nedenle J85 motorlarının hizmette kalması, yalnızca bir platformun değil, tüm pilot yetiştirme ekosisteminin sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıyor.

Agresör görevleri ve eğitim kabiliyeti

ABD Donanması, F-5 platformlarını agresör filolarında kullanarak pilotlara gerçekçi tehdit simülasyonu sunuyor. Bu kapsamda J85 motoru, eğitim görevlerinde gerekli performans ve itki-ağırlık oranını sağlayarak platformun etkinliğini sürdürüyor.

Bu görevler, modern hava muharebesinde pilotların taktiksel hazırlığını doğrudan etkileyen unsurlar arasında yer alıyor.

Tedarik yapısı ve tek kaynak durumu

J85 motorlarının üretimi ve teknik verileri, tamamen General Electric kontrolünde bulunuyor. Bu nedenle sözleşmeler, “tek kaynak” (sole-source) yöntemiyle gerçekleştiriliyor.

Motorun üretim altyapısı, teknik dokümantasyonu ve sertifikasyon gereksinimleri göz önüne alındığında, alternatif bir üretici bulunmaması bu yöntemi zorunlu kılıyor.