ABD Myanmar’da cuntaya yakın isimlerin yaptırımlarını kaldırdı

• Myanmar’da orduyla bağlantılı dört kişi ve üç şirketin yaptırım listesinden çıkarıldığını açıkladı.
• İnsan Hakları İzleme Örgütü, bu kararı “endişe verici” ve “şok edici” olarak nitelendirerek, ABD’nin Myanmar politikasında büyük bir değişim yaşandığını söyledi.
• General Min Aung Hlaing, Trump’a yazdığı mektupta hem yaptırımların kaldırılmasını hem de gümrük vergilerinin düşürülmesini talep etti.
• Myanmar’daki nadir toprak elementlerinin Çin ile rekabet bağlamında ABD için stratejik önemde olduğu vurgulanıyor.

ABD Hazine Bakanlığı’nın perşembe günü yayımladığı bildiriye göre, Myanmar’daki askeri cuntayla bağlantılı şu kişi ve kuruluşlar yaptırım listesinden çıkarıldı:

• KT Services & Logistics ve kurucusu Jonathan Myo Kyaw Thaung
• MCM Group ve sahibi Aung Hlaing Oo
• Suntac Technologies ve sahibi Sit Taing Aung
• Cuntaya yakın bir başka kişi olan Tin Latt Min

Bu kişi ve şirketlerin tümü, 2022 ve 2024 yıllarında, darbenin yıl dönümlerinde yaptırım listesine alınmıştı. Hazine Bakanlığı kararın gerekçesini açıklamazken, Beyaz Saray’dan da henüz yorum gelmedi.

Cunta liderinden Trump’a açık çağrı

Kararın iki hafta öncesinde, Myanmar cuntasının lideri General Min Aung Hlaing, Başkan Trump’a hitaben bir mektup yazarak, ABD’nin Myanmar ürünlerine uyguladığı %40’lık gümrük tarifesinin %10-20 seviyelerine düşürülmesini istemişti. Hlaing ayrıca, Myanmar’ın ABD mallarına uyguladığı vergileri %0-10 aralığına çekeceğini bildirdi.

Devlet medyasına göre, Hlaing mektubunda “Başkan Trump’ın ülkesini vatanseverlikle yönlendiren güçlü liderliğini takdir ettiğini” belirtti.

Hlaing ayrıca, yaptırımların “iki ülke halkının ortak çıkarlarını ve refahını engellediğini” savunarak, ekonomik yaptırımların hafifletilmesini talep etti.

Stratejik kaynaklar ve Çin rekabeti

Myanmar, nadir toprak elementleri açısından dünyanın önde gelen kaynaklarından biri. Bu mineraller yüksek teknolojili savunma ürünlerinde ve tüketici elektroniğinde kullanılıyor. Trump yönetimi, Çin’in bu alandaki tekelini kırmayı stratejik öncelik haline getirmiş durumda.

Ancak Myanmar’daki nadir toprak madenlerinin büyük bölümü, cuntaya karşı savaşan Kaçin Bağımsızlık Ordusu (KIA) kontrolündeki bölgelerde yer alıyor ve bu mineraller Çin’de işleniyor.

İnsan hakları örgütlerinden tepki

İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün Asya savunuculuk direktörü John Sifton, ABD’nin kararını “şok edici” olarak nitelendirdi ve gerekçesinin açıklanmamasını eleştirdi.

Sifton, yaptığı yazılı açıklamada şöyle dedi:

“Bu karar, ABD’nin Myanmar’daki askeri rejime karşı izlediği cezalandırıcı politikalarda ciddi bir değişimin işareti. Dört yıl önce demokratik bir hükümeti deviren ve insanlığa karşı suçlarla itham edilen bir rejime karşı atılan bu adım, hem mağdurlarda hem de demokrasi mücadelesi yürütenlerde derin bir hayal kırıklığı yaratacaktır.”

— John Sifton