ABD Senatosu'ndan Trump'a savaş yetkisi freni: İran tasarısı onaylandı

• ABD Senatosu, Trump'ın İran'a yönelik savaş yetkilerini kısıtlayan tasarıyı 50'ye karşı 47 oyla kabul etti.
• Dört Cumhuriyetçi senatör, kendi partilerinin liderine karşı gelerek Demokratlarla birlikte lehte oy kullandı.
• Tasarının nihai olarak yürürlüğe girmesi için Temsilciler Meclisi'nden geçmesi ve muhtemel Trump vetosunu aşması gerekiyor.
• Demokratlar, savaş ilan etme yetkisinin anayasaya göre başkanda değil Kongre'de olduğunu vurguluyor.

ABD Senatosu, Başkan Donald Trump'ın Kongre'den yetki almadığı sürece İran savaşını devam ettiremeyeceğini öngören savaş yetkileri karar tasarısını onayladı.

Karar, ABD ve İsrail güçlerinin İran'ı vurmaya başlamasından 80 gün sonra Cumhuriyetçi lidere yönelik nadir bir itiraz olarak değerlendiriliyor.

Tasarıyı ilerletecek usul oylaması 47'ye karşı 50 oyla kabul edilirken, Trump'ın partisinden dört Cumhuriyetçi senatör Demokratlarla birlikte lehte oy kullandı. Üç Cumhuriyetçi ise oylamaya katılmadı.

Kongre'nin savaş yetkisi vurgusu

Oylama sonucu, anayasada açıkça belirtildiği üzere askerleri savaşa gönderme yetkisinin başkanda değil Kongre'de olması gerektiğini savunan milletvekilleri için bir zafer niteliği taşıyor.

Ancak bunun yalnızca usule ilişkin bir oylama olduğu ve tasarının yürürlüğe girmesi için önünde zorlu engeller bulunduğu belirtiliyor.

Tasarı 100 üyeli Senato'dan geçse bile, Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Temsilciler Meclisi'nden de geçmesi ve beklenen Trump vetosunu aşabilmesi için her iki mecliste de üçte iki çoğunluğu sağlaması gerekecek.

"Tartışmak için mükemmel bir zaman"

Tasarıya öncülük eden Virginia Demokrat Senatörü Tim Kaine, sağlanan ateşkesin Trump'a iddialarını Kongre'ye sunmak için ideal bir fırsat sunduğunu belirtti.

Oylama öncesi tartışmalarda konuşan Kaine, "Savaşa yeniden başlamadan önce tartışmak için mükemmel bir zaman. Başkan, bizimle paylaşmadan çöpe attığı barış ve diplomatik teklifler alıyor" ifadelerini kullandı.

Trump'ın partisindeki Cumhuriyetçiler, bu yıl Senato'da benzer tasarıları ilerletmeye yönelik yedi girişimi engellemişti. Temsilciler Meclisi'nde de üç savaş yetkisi tasarısı kıl payı oylarla durdurulmuştu.

Oylamadaki fireler dikkat çekti

Pensilvanya Senatörü John Fetterman, tasarıya karşı oy kullanan tek Demokrat oldu.

Cumhuriyetçilerden Kentucky Senatörü Rand Paul, Maine Senatörü Susan Collins, Alaska Senatörü Lisa Murkowski ve Trump'ın desteklediği rakibine karşı ön seçimleri kısa süre önce kaybeden Louisiana Senatörü Bill Cassidy ise tasarı lehinde oy kullanan isimler oldu.

Bu oylama, Trump'ın savaşın başladığını Kongre'ye resmen bildirmesinden 60 gün sonra dolan 1 Mayıs süresinin ardından Senato'da yapılan ikinci savaş yetkileri oylaması olarak kayıtlara geçti.

Vietnam Savaşı'ndan kalan yasa devrede

Vietnam Savaşı'na yanıt olarak 1973'te kabul edilen ABD Savaş Yetkileri Yasası'na göre, bir ABD başkanı askeri harekatı sona erdirmeden önce yalnızca 60 gün yürütebiliyor.

Başkanın harekatı uzatmak için Kongre'den yetki istemesi veya "silahlı kuvvetlerin güvenliğine ilişkin kaçınılmaz askeri zorunluluk" nedeniyle kuvvetleri geri çekerken 30 günlük bir uzatma talep etmesi gerekiyor.

Trump, 1 Mayıs'ta yaptığı açıklamada İran'a yönelik düşmanlıkların ateşkesle "sona erdiğini" ilan etmişti.

Ancak bu açıklamaya rağmen ABD, İran limanlarını abluka altına almaya ve İran gemilerini vurmaya devam ederken; İran ise Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatarak ABD gemilerine saldırıyor.

"Partizanca muhalefet" suçlaması

Demokratlar ve bazı Cumhuriyetçiler, ABD anayasasına göre savaş ilan etme yetkisinin başkana değil Kongre'ye ait olduğunu hatırlatarak Trump'ı askeri güç kullanımı için Kongre'den yetki istemeye çağırıyor.

Milletvekilleri, Trump'ın net bir strateji ortaya koymadan ülkeyi uzun süreli bir çatışmaya sokmuş olabileceğinden endişe duyuyor.

Cumhuriyetçiler ve Beyaz Saray ise Trump'ın eylemlerinin tamamen yasal olduğunu ve sınırlı askeri operasyonlar emretmenin ABD'yi korumak için "başkomutan" olarak yetkileri dahilinde olduğunu savunuyor.

Bazı Kongre Cumhuriyetçileri ise Demokratları, söz konusu savaş yetkileri tasarılarını yalnızca Trump'a duydukları partizanca muhalefet nedeniyle sunmakla suçluyor.