AB’den yeni yaptırım paketi Rus enerji bağı Trump’ın baskısıyla gündemde

• AB Komisyonu, Rusya’ya yönelik 19. yaptırım paketini açıkladı; bankalar, kripto para platformları ve “gölge filo”ya ait 118 gemi hedef alındı.
• Paket, Rus sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) alımlarını 1 Ocak 2027 itibarıyla tamamen bitirmeyi öngörüyor.
• ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa ülkelerine Rusya’dan petrol alımlarını derhal kesmeleri yönünde çağrı yaptı, bunu “büyük yaptırımların” ön koşulu ilan etti.
• AB Komisyonu Başkanı, “Rusya’nın savaş ekonomisini ayakta tutan fosil yakıt gelirlerini kesmek istiyoruz. Musluğu kapatma zamanı geldi” dedi.

Avrupa Birliği, Rusya’ya yönelik yeni yaptırım paketini, ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa’ya yönelttiği sert enerji uyarılarının ardından açıkladı. Brüksel’in önerisi, Şubat 2022’den bu yana uygulamaya konulan 19. paket olma özelliği taşıyor.

Avrupa Komisyonu, bankaların yanı sıra Moskova’nın küresel piyasada para akışını yönlendirmek için kullandığı kripto para platformlarını ve Rus petrolünü taşımakta kullanılan “gölge filo”ya ait 118 gemiyi hedef aldı.

Ukrayna’daki saldırılar ve aciliyet

Yeni yaptırım planı, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik insansız hava aracı ve füze saldırılarını artırdığı, AB’nin Kiev’deki delegasyonunun da hedef alındığı bir dönemde gündeme geldi. Polonya ve Romanya hava sahasının ihlalleri, Brüksel’deki büyükelçiler arasındaki görüşmelerde paketin aciliyetini pekiştirdi.

Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, video mesajında “Son bir ayda Rusya, diplomasiyi ve uluslararası hukuku ne kadar küçümsediğini tüm çıplaklığıyla gösterdi. Bu acımasız savaşı bitirmek için elimizdeki tüm araçları kullanmaya devam edeceğiz,” dedi.

Enerji bağı kesiliyor

Pakette öne çıkan madde, AB’nin Rus fosil yakıt ithalatını hızlandırılmış şekilde sonlandırma hedefi oldu. Brüksel, geçtiğimiz baharda en geç 2027 sonunda bitirmeyi öngördüğü alımları bir yıl öne çekerek 1 Ocak 2027’ye kadar tamamen kesmeyi planlıyor.

AB ayrıca Batı yaptırımlarını ihlal ederek Rus petrolü satın alan rafinerileri, tüccarları ve petrokimya şirketlerini de yaptırım listesine eklemeyi önerdi. Von der Leyen, “Rusya’nın savaş ekonomisi fosil yakıt gelirleriyle ayakta duruyor. Biz bu gelirleri kesmek istiyoruz. Musluğu kapatma zamanı geldi,” ifadelerini kullandı.

Trump’ın açık mektupları ve çıkışı

Trump, geçtiğimiz hafta yayımladığı ve “tüm NATO ülkelerine açık mektup” olarak tanımladığı mesajında, “Bazılarının Rusya’dan petrol satın alması şoke edici! Bu durum Rusya karşısında müzakere pozisyonunuzu ve pazarlık gücünüzü ciddi şekilde zayıflatıyor,” dedi.

“Her neyse, siz hazır olduğunuzda ben de hazırım. Ne zaman derseniz,” sözleriyle çağrısını yineleyen Trump, birkaç gün sonra İngiltere’ye yaptığı devlet ziyareti sırasında da “Başka şeyler yapmaya hazırım, ama uğruna mücadele ettiğim ülkeler Rusya’dan petrol satın alıyorsa olmaz,” ifadelerini kullandı.

Hukuki muafiyetler ve sınırlar

AB paketinde Macaristan ve Slovakya’nın Druzhba boru hattı üzerinden Rus ham petrolü almayı sürdürmesine imkân tanıyan yasal muafiyet doğrudan hedef alınmadı. Ancak Rosneft ve Gazprom Neft’in “tam işlem yasağı” listesine alınması, bu muafiyetin uygulanmasını zorlaştırabilir.

Ukrayna’ya Druzhba hattı için tanınan muafiyet 2022 ortalarından bu yana yürürlükte ve bugüne kadar hiç gözden geçirilmedi.