Anthropic - Financial Times
- ABD'nin talimatı sonrası Anthropic, Fable 5 ve Mythos 5 modellerini yabancı kullanıcılar için kapattı.
- Avrupa'da siyasetçiler kararı "teknolojik bağımlılığın tehlikesi" olarak değerlendirdi.
- Fransa ve İngiltere'den gelen açıklamalarda yerli yapay zekâ yatırımlarının artırılması çağrısı yapıldı.
- Karar, yapay zekânın artık ulusal egemenlik ve güvenlik meselesi olarak görüldüğünü ortaya koydu.
Trump yönetiminin Amerikan yapay zekâ şirketi Anthropic'e gönderdiği talimat mektubu, Avrupa'da teknoloji bağımsızlığı tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Şirket, ulusal güvenlik gerekçesiyle hükümetten gelen emir doğrultusunda en gelişmiş modelleri olan Fable 5 ve Mythos 5'e yabancı uyrukluların erişimini askıya almak zorunda kaldığını duyurdu.
Anthropic açıklamasında, "Bu emrin net sonucu, yükümlülüklere uyum sağlamak için Fable 5 ve Mythos 5'i tüm müşterilerimiz için bir anda devre dışı bırakmak zorunda kalmamızdır" ifadelerine yer verdi.
Avrupa'dan "uyarı zili" yorumları
Kararın ardından Avrupa'nın farklı ülkelerinden siyasetçiler peş peşe açıklamalar yaptı. Eski Fransa İçişleri Bakanı ve 2027 cumhurbaşkanı adaylarından Bruno Retailleau, Washington'un kararını "uyarı zili" olarak nitelendirdi.
Retailleau, yapay zekâ alanında dışa bağımlı ülkelerin bir gecede kritik teknolojilere erişimini kaybedebileceğini belirterek Fransa'nın yerli teknoloji şirketlerine ve mühendislik kapasitesine daha fazla yatırım yapması gerektiğini savundu.
Fransa Avrupa İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Benjamin Haddad da kararın yapay zekâ etrafındaki jeopolitik mücadelede yeni bir dönemin başlangıcını temsil ettiğini söyledi. Haddad, Avrupa'nın başka ülkelerin geliştirdiği teknolojilere bağımlı bir pazar olarak kalamayacağını vurguladı.
İngiltere'de güvenlik ve egemenlik tartışması
Eski İngiliz Silahlı Kuvvetler Bakanı ve milletvekili Al Carns, İngiliz araştırmacıların, şirketlerin ve sağlık kuruluşlarının kullandığı gelişmiş yapay zekâ sistemlerinin bir yabancı hükümet kararıyla erişime kapatılmasının ciddi sonuçlar doğurduğunu ifade etti.
Eski Güvenlik Bakanı Tom Tugendhat ise yaşananların bir hata değil, teknolojinin savaşlar ve ulusal güç dengeleri üzerindeki etkisinin doğal sonucu olduğunu söyledi. Tugendhat, gelecekte egemenliğin askeri güçten çok teknoloji ve yazılım altyapılarıyla şekilleneceğini savundu.
"Yapay zekâ artık elektrik kadar kritik"
2017-2020 yılları arasında Fransa Başbakanlığı görevini yürüten Édouard Philippe, yapay zekânın artık elektrik ve internet kadar kritik bir altyapı haline geldiğini belirtti.
Philippe, "Modelleri ve işlem gücü üzerinde kontrol sahibi olmadığımız bir altyapı, başkalarının fişini çekebileceği bir altyapıdır" değerlendirmesinde bulundu.
Fransa'daki Ulusal Birlik Partisi lideri ve Avrupa Parlamentosu milletvekili Jordan Bardella da kararın, yapay zekânın ulusal egemenliğin temel unsurlarından biri haline geldiğini gösterdiğini söyledi. Bardella, Fransa'nın yerli yapay zekâ girişimlerine desteğini hızlandırması gerektiğini ifade etti.
Teknoloji savaşlarında yeni dönem
Anthropic'e yönelik ABD müdahalesi, yapay zekâ teknolojilerinin artık yalnızca ticari ürünler değil, aynı zamanda stratejik ve jeopolitik araçlar olarak görüldüğünü ortaya koydu. Avrupa'da yükselen tepkiler ise geleceğin güç mücadelesinin enerji, savunma ve finans kadar yapay zekâ altyapıları üzerinden de şekilleneceğine işaret ediyor.
Uzmanlara göre yaşanan gelişme, Avrupa ülkelerinin yerli yapay zekâ modelleri, veri merkezleri ve yüksek işlem gücü altyapılarına yönelik yatırımlarını hızlandırabilecek yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.
