ABD’nin Hürmüz hamlesi İran ekonomisinde krizi derinleştiriyor

• gdh’a konuşan Rus ekonomist Nikolay Kulbaka, Hürmüz’deki baskının İran ekonomisini daha da zayıflatacağını söylüyor.
• Kulbaka’ya göre boğazdaki gelişmeler küresel enerji piyasalarında fiyat dalgalanmalarını tetikliyor.
• Kulbaka, “İran ekonomisinin yapısal sorunları savaş öncesine dayanıyor.” dedi.
• Kulbaka’ya göre, Rusya’nın İran’a kapsamlı ekonomik destek sunması beklenmiyor.

ABD’nin Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü artırması ve fiili abluka iddiaları, küresel enerji ticaretinin en kritik hatlarından birinde riskleri yükseltiyor. Bu durum petrol ve doğalgaz fiyatlarında dalgalanma, tedarik zincirlerinde aksama ve küresel piyasalarda artan belirsizlik anlamına geliyor.

gdh’a konuşan Rus ekonomist Nikolay Kulbaka, İran ekonomisinin mevcut sorunlarının yeni olmadığını ve yapısal bir krize dayandığını vurguladı:

“İran’ın ekonomik sorunları bu savaştan çok önce başladı ve yalnızca onun sonuçlarıyla sınırlı değil. Savaş öncesindeki protestolar, son dönemin en kitlesel eylemlerinden biriydi ve doğrudan ekonomik sıkıntılardan kaynaklanıyordu. Hatta şu anda askeri operasyonlar tamamen dursa ve Hürmüz Boğazı açık olsa bile İran ekonomisi derin bir kriz içinde kalmaya devam edecektir.”

— Kulbaka

Kulbaka, mevcut baskıların ekonomik tabloyu daha da ağırlaştıracağını ancak sorunun köklerinin daha derinde olduğunu ifade ediyor.

Devlet sistemi üzerindeki baskı artıyor

Kulbaka’ya göre artan ekonomik ve jeopolitik baskılar, İran’da rejim tartışmalarını gündeme getirse de bu senaryonun otomatik bir sonuç doğurması beklenmiyor:

“Buna rağmen en ağır askeri sonuçlar bile devlet için kritik seviyede bir ekonomik çöküşe yol açmayacaktır. Ancak İran’da devlet sisteminin zayıflama riski önemli ölçüde artmış durumda ve bu risk birkaç yıl daha yüksek seviyede kalacaktır.”

— Kulbaka

Rusya’dan sınırlı ekonomik destek

Uzman, Rusya’nın İran’a kapsamlı bir ekonomik kurtarma paketi sunmasının gerçekçi olmadığını belirtiyor:

“Kayda değer bir mali destek beklenmemelidir. Rusya’nın da kendine özgü ekonomik sorunları var. İki ülke arasındaki temel iş birliği askeri-sanayi alanında gerçekleşiyor ki bu da İran ekonomisinin toparlanmasına büyük katkı sağlamaz.”

— Kulbaka

Kulbaka, “Bunun yerine, tarım ürünleri ve tahıl sevkiyatları gibi sınırlı ekonomik adımların gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.” dedi.

Bölgesel etkiler ve küresel risk

Son olarak Kulbaka, “Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler yalnızca İran’ı değil, Körfez ülkelerini ve küresel ekonomiyi de doğrudan etkiliyor. Enerji arz güvenliğinde oluşabilecek herhangi bir kırılma, küresel fiyat istikrarını tehdit ederken jeopolitik gerilimi de artırıyor. Bu nedenle süreç, sadece bölgesel değil küresel ekonomik dengeler açısından da kritik bir eşik olarak görülüyor.” açıklamasında bulundu.