Adıyaman'da yarım asırlık zanaat: Semerci Mehmet Usta

• Mehmet Ulucan, ailesinin üçüncü kuşak temsilcisi olarak bu ata yadigarı mesleği omuzlarında taşıyor.
• Yük ve binek hayvanları için semer, palan (eyer) ve heybe üreten usta, hiçbir aşamada makine kullanmıyor. Her dikiş, her düğüm tamamen el emeği ve göz nuru.
• Eskiden dükkan önünde kuyruk olan köylülerin yerini şimdilerde sadece engebeli arazide çalışan çobanlar ve traktörün giremediği yerlerde üretim yapan üreticiler almış durumda.
• Şimdilerde en çok dağda hayvan otlatan çobanlar; azıklarını, yiyecek ve içeceklerini güvenle taşımak için Ulucan'ın dayanıklı heybe ve palanlarını tercih ediyor.

Üç kuşaklık mirasın son bekçisi

Mehmet Ulucan’ın hikayesi, çocukluk yıllarında babasının yanında çırak olarak başlamış. Üçüncü kuşak olarak devraldığı bu mesleği yarım asırdır kesintisiz sürdüren usta, her sabah gün doğarken dükkanını açıyor.

Yük ve binek hayvanları için hayati öneme sahip olan semer, palan ve heybe gibi ekipmanları geleneksel yöntemlerle üreten Ulucan, makineleşmenin hakim olduğu günümüzde tamamen el işçiliğine sadık kalıyor.

"Köylünün eli ayağıydı, şimdi teknolojinin gölgesinde"

Geçmişte semerciliğin bir ulaşım ve lojistik sektörü kadar değerli olduğunu belirten Ulucan, mesleğin geçirdiği değişimi toplumsal bir perspektifle değerlendiriyor.

Eskiden köylülerin dağdaki işlerini yürütmek, yük taşımak ve geçimlerini sağlamak için tek çaresinin hayvan gücü ve dolayısıyla bu ekipmanlar olduğunu ifade eden usta, traktörlerin ve modern makinelerin yaygınlaşmasıyla zanaatına olan ihtiyacın her geçen gün azaldığına dikkat çekiyor.

Çobanların ve dağ köylülerinin vazgeçilmezi

Her ne kadar teknoloji ilerlese de Mehmet Usta’nın işleri tamamen durmuş değil. Özellikle sarp dağ yamaçlarında sürülerini otlatan çobanlar; azıklarını, yiyeceklerini ve eşyalarını taşımak için hala Mehmet Usta’nın elinden çıkan dayanıklı heybelere ve hayvanın canını yakmayan özel yapım palanlara güveniyor.

Traktörün ulaşamadığı, doğanın engebeli olduğu bölgelerde Mehmet Ulucan’ın el emeği ürünleri hala hayati bir işlev görüyor.

Bir devrin kapanma endişesi

Adıyaman’daki bu tarihi dükkan, sadece bir üretim merkezi değil, aynı zamanda yaşayan bir müze niteliği taşıyor. Ancak Mehmet Usta’nın en büyük üzüntüsü, kendisinden sonra bu zanaatı devralacak bir çırağın yetişmemesi.

"Elimizden geldiğince yaşatıyoruz" dediği mesleği, kendisiyle birlikte tarihin tozlu raflarına kalkma tehlikesiyle karşı karşıya olan usta, son ana kadar çekicini sallamaya kararlı.