Almanya-İstanbul ortak yapımı bir vurgun hikayesi

• Yat limanı ihalesi, yıllar öncesine uzanan yazışmalarla şaibeli hale geldi.
• Projede Akgün ailesine ait şirketlerin ve yakın akrabaların aktif rol aldığı belirlendi.
• TÜBİTAK ve İBB raporları, projenin riskli zemin yapısına rağmen hayata geçirilmeye çalışıldığını ortaya koydu.
• Almanya’daki dava kapsamında 30 bin belge incelendi; Türkiye’de ise dava süreci sürüyor.

Büyükçekmece Belediyesi’ne yönelik başlatılan yolsuzluk soruşturmasında bir dosya daha tozlu raflardan indi.

Almanya-İstanbul ortak yapımı Büyükçekmece Yat Limanı vurgun dosyası, geçtiğimiz hafta savcılığa teslim edildi.

Almanya’dan gelen belgelerde, şu anda cezaevinde tutuklu bulunan Hasan Akgün ve ailesine ait çok sayıda somut yolsuzluk delili yer alıyor.

gdh, yat limanı vurgununa dair tüm detayları kronolojik olarak açıklıyor. İşte yıl yıl o vurgun:

Kronoloji

28 Temmuz 2003: Büyükçekmece Belediye Başkanı Hasan Akgün’ün, projeyi daha ihale edilmeden Alman yatırımcıya kazandırma sözü verdiği 28.07.2003 tarihli mektup ortaya çıktı.

Bu yazışma, ileride ihale sürecindeki usulsüzlük iddialarının temelini oluşturdu.

2005–2006: Büyükçekmece Belediyesi, yat limanı projesini yap-işlet-devret modeliyle ihaleye çıkardı. 149 dönümlük Hazine arazisi, 49 yıllığına kiralanarak 40 milyon dolarlık yatırımla marina inşaatı planlandı. İhaleyi, Almanya merkezli IGM GmbH firması kazandı. IGM GmbH, 16.01.2004’te Tahir Akgün (başkanın abisi), Fatih Akgün (yeğeni) ve Maksude Gönül Sak (Belediye Başkan Yardımcısı Nuraydın Sak’ın eşi) tarafından kuruldu.

2006–2007: İhaleye dair yolsuzluk iddiaları gündeme geldi. IGM’nin Türkiye ofisinin adresinin, Akgün’ün kardeşi ve yeğenine ait şirket adresiyle aynı olduğu belirlendi. Büyükçekmece Yolsuzlukla Mücadele Derneği Başkanı Huriser Ece Soysev, projeyle ilgili suç duyurusunda bulundu. IGM, Türk ortaklarla Marina İstanbul Turizm İnşaat A.Ş. adıyla yeni bir şirket kurdu. Soysev, ihalede kayırma olduğu gerekçesiyle İçişleri Bakanlığı’na başvurdu.

2008–2010: TÜBİTAK raporlarında, projenin yapılacağı alanın “gazlı” ve “heyelan riski taşıyan” bir bölge olduğu tespit edildi. İçişleri Bakanlığı ilk başta soruşturma izni vermezken, Danıştay 1. Dairesi bu kararı bozarak soruşturma izni verilmesine hükmetti.

13 Haziran 2012: İstanbul Büyükşehir Belediyesi, inşaatın kaçak olarak başlatıldığını tespit etti. Aynı gün alınan Encümen kararıyla, kaçak yapıların durdurulması ve yıkılması gerektiği bildirildi. İlçe belediyesi bu kararı uzun süre uygulamadı.

13 Kasım 2012: Projenin sözleşme şartlarına uyulmadığı gerekçesiyle Maliye Bakanlığı harekete geçti. Proje, süresinde tamamlanmamış ve devlete ödenmesi gereken gelir payı ödenmemişti. Bu sebeplerle 49 yıllık sözleşme feshedildi ve Hazine arazisi geri alındı. Böylece ilk ihale süreci sona erdi.

4 Eylül 2014: Proje yeniden canlandırıldı. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, yat limanına ilişkin revize imar planlarını onayladı. Planlar, önceki itirazlar dikkate alınarak yeniden düzenlendi.

Haziran 2015: Proje yeniden ihaleye çıkarıldı. İşletme hakları, Alman ve İsviçreli yatırımcıların kurduğu Yeditepe Marina Yatırım Turizm İnş. A.Ş.’ye devredildi. Yaklaşık 500 milyon avroluk yatırımla projeyi gerçekleştirmek üzere anlaşıldı.

4 Nisan 2017: “Kıyı İstanbul” markasıyla proje lansmanı yapıldı. 1200 metrelik sahil şeridinde marina, otel ve temalı çarşı inşaatına başlandığı duyuruldu. Projede 1000 yat kapasiteli marina ve 152 odalı otel planlandı.

17 Ağustos 2017: Projeye ait imar planı değişiklikleri askıya çıkarıldı. Revize planlar, 17 Ağustos – 15 Eylül 2017 tarihleri arasında halkın görüşüne sunuldu.

11 Aralık 2018: Dört vatandaşın açtığı davada, İstanbul 8. İdare Mahkemesi, plan değişikliklerinin şehircilik ilkelerine aykırı olduğuna hükmederek yürütmeyi durdurdu.

Nisan 2019: Hasan Akgün hakkında, “ihaleye fesat karıştırma” suçlamasıyla dava açıldı. Akgün, suçlamaları reddetti. 2003 tarihli mektup da dosyaya delil olarak girdi.

Ocak 2020: İnşaat sahasında TÜBİTAK’ın uyarılarının doğruluğu ortaya çıktı. Metan gazı nedeniyle mendirek çöktü. Proje, bu olaydan sonra büyük ölçüde durduruldu.

Ağustos 2022: Yeni yatırımcı olarak Art Marina Gayrimenkul A.Ş. kuruldu. Alman iş insanı Frank Horst Volkmann ve İsviçreli Rudolf Thomas Lindner ortaklığa dahil oldu. Şirketin sermayesi 170 milyon TL’ye çıkarıldı; hisselerin çoğu, İngiltere merkezli Tremonia West Ltd. ve İsviçre merkezli HOLDGES AG’ye ait oldu. Proje, uluslararası ortaklıkla yeni bir döneme girdi.

Yolsuzluk iddiaları ve hukuki süreç özeti

İhale Öncesi Anlaşma ve Kayırma İddiası:
Hasan Akgün’ün, ihaleden yıllar önce Alman yatırımcıya “ihale sizde” şeklinde teminat verdiği 28 Temmuz 2003 tarihli mektup, Dortmund Savcılığı tarafından yürütülen soruşturmada ortaya çıktı. Bu belge, Türkiye’deki dosyada da ihaleye fesat suçlamasının temel delili oldu.

Akraba Ortaklığı ve Gizli İştirak İddiaları:
Projenin arkasındaki şirketin Akgün’ün kardeşleriyle bağlantılı olması en çarpıcı iddialardan biri. IGM firmasının Türkiye adresi, Akgün’ün kardeşi ve yeğenine ait şirketin adresiyle aynıydı. Danıştay, bu ilişkilerin somut delillerle sabit olduğunu belirtti ve soruşturma izni verilmesine karar verdi. Akgün, bu durumu “işlemlerin hızlanması için ofis gösterildi” şeklinde savundu.

Dolandırıcılık Davaları ve Yargı Süreci:
Marina İstanbul A.Ş. ortakları hakkında hem Türkiye’de hem Almanya’da adli süreçler yürütüldü. David ve Mustafa Arslan kardeşler ile Diethard Obermann, Almanya’da yatırımcı dolandırıcılığı suçlamasıyla yargılandı. Dortmund’daki soruşturmada 30 bin belge ele geçirildi. Türkiye’de ise ihaleye fesat suçlamasıyla açılan davada Hasan Akgün, suçlamaları reddetti. Yargı süreci devam ediyor ve kamuoyuna yansıyan bir mahkûmiyet kararı henüz bulunmamakta.