Amsterdam’dan dünyada bir ilk: Et ve fosil yakıt reklamları yasaklandı

• Amsterdam, et ve fosil yakıt kaynaklı ürünlerin kamuya açık alanlardaki reklamlarını yasaklayan dünyadaki ilk başkent oldu.
• 1 Mayıs’tan itibaren şehirdeki billboard, metro ve tramvay duraklarındaki ilgili reklamlar kaldırıldı.
• Yerine müze, konser ve kültürel etkinlik duyuruları gibi içerikler getirildi.
• Karar, 2050 karbon nötr hedefi ve et tüketimini azaltma politikasıyla uyumlu olarak değerlendiriliyor.

Amsterdam, et ürünleri ile fosil yakıt kaynaklı ürün ve hizmetlerin kamuya açık alanlardaki reklamlarını yasaklayan dünyadaki ilk başkent oldu. 1 Mayıs itibarıyla şehir genelindeki reklam panoları, tramvay durakları ve metro istasyonlarında burger, benzinli araç ve uçak seyahati reklamları kaldırıldı.

Şehrin en yoğun bölgelerinde daha önce görülen et ürünleri, SUV araçlar ve düşük maliyetli uçuş tatilleri gibi görsellerin yerini artık Rijksmuseum gibi kültürel kurumların duyuruları ve konser ilanları aldı.

İklim hedefleriyle uyumlu karar

Belediye yetkilileri, düzenlemenin Amsterdam’ın 2050 yılına kadar karbon nötr olma hedefi ve yerel halkın et tüketimini azaltma stratejisiyle doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.

Bu adım, şehir yönetiminin tüketim alışkanlıklarını kamu alanı üzerinden de dönüştürme politikasının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Siyasi destek ve tartışmalar

Sol Yeşil Parti’den Anneke Veenhoff, iklim politikalarıyla uyumlu bir belediyenin bu hedeflere aykırı ürünlere reklam alanı satmasının çelişki oluşturduğunu savundu.

Hayvan Hakları Partisi’nden Anke Bakker ise düzenlemenin bireysel özgürlükleri kısıtlamadığını, aksine büyük şirketlerin tüketim baskısını azaltarak daha bilinçli seçimlere alan açtığını ifade etti.

Sektör temsilcilerinden itiraz

Hollanda Et Birliği, kararın tüketici davranışlarını yönlendirmeye yönelik “istenmeyen bir müdahale” olduğunu belirterek etin temel besin kaynaklarından biri olduğuna dikkat çekti.

Seyahat acenteleri ve tur operatörleri ise uçaklı tatil reklamlarının yasaklanmasını ticari özgürlüklere orantısız bir müdahale olarak değerlendirdi.

Avrupa’da yaygınlaşan eğilim

Haarlem 2022’de et reklamlarını yasaklayan ilk şehir olmuş, düzenleme 2024’te yürürlüğe girmişti. Benzer kısıtlamalar Utrecht ve Nijmegen gibi şehirlerde de uygulanmaya başladı.

Avrupa genelinde ise Edinburgh, Sheffield, Stockholm ve Florence gibi şehirler fosil yakıt reklamlarına karşı benzer adımlar atıyor.

Uzmanlara göre sosyal etkisi yüksek

Uzmanlar, kamuya açık alanlarda bu tür reklamların kaldırılmasının uzun vadede sosyal normları etkileyebileceğini belirtiyor. Örnek olarak Londra metrosunda 2019’da uygulanan hazır gıda reklam yasağının, ilgili ürünlerin satışlarında düşüşe katkı sağladığına dair araştırmalar gösteriliyor.