Avrupa Birliği'nden Trump'ın gümrük vergisi tehdidine karşı ABD ile ticaret anlaşması

• AB, Trump'ın ek gümrük vergisi tehdidini önlemek için ABD ile ticaret anlaşmasında geçici uzlaşı sağladı.
• Anlaşma, ABD ithalatının Avrupa sanayisine zarar vermesi halinde Brüksel'e gümrük vergisi indirimlerini askıya alma hakkı tanıyor.
• Washington'ın çelik ve alüminyum türevlerindeki yüksek vergileri 2026'ya kadar sürdürmesi halinde AB imtiyazları durdurabilecek.
• Trump'ın anlaşma sağlanamaması durumunda 4 Temmuz'a kadar Avrupa araçlarına yüzde 25 ek vergi getirme tehdidi bulunuyordu.

Avrupa Birliği (AB) milletvekilleri ve üye ülkeler, ABD Başkanı Donald Trump'ın ek gümrük vergisi tehdidini savuşturmak amacıyla ABD ile ticaret anlaşmasını hayata geçirmek için geçici bir uzlaşıya vardı.

AB-ABD ticaret anlaşmasının imzalanmasından yaklaşık bir yıl sonra çarşamba günü erken saatlerde atılan bu adım, Avrupa sanayisini korumaya yönelik çeşitli önlemler içeriyor.

Söz konusu güvenceler, ABD'den yapılan ithalatın Avrupa sanayisine zarar vermesi halinde Brüksel'e gümrük vergisi indirimlerini askıya alma yetkisi veriyor.

Çelik ve alüminyum şartı

Anlaşma ayrıca, Washington'ın 2026 sonuna kadar AB çelik ve alüminyum türevlerine yüzde 15'in üzerinde vergi uygulamaya devam etmesi halinde Avrupa Komisyonu'na tarife imtiyazlarını askıya alma hakkı tanıyor.

Görüşmelerin en tartışmalı kısımlarından biri olan bu vergilerin bazı durumlarda yüzde 50'ye kadar çıktığı belirtiliyor.

Yenilenmediği takdirde ana yönetmeliğin 31 Aralık 2029'da yürürlükten kalkmasını öngören bir süresi dolma maddesini de içeren koruma önlemleri, tasarıyı durduran Avrupa Parlamentosu üyelerini ikna etmek için özel olarak tasarlandı.

Milletvekilleri, Turnberry Anlaşması olarak bilinen ticaret anlaşması kapsamındaki seviyelerin üzerinde ABD'nin bazı AB mallarına uyguladığı vergileri artırması nedeniyle tarife indirimlerini bekletiyordu.

ABD kanadından olumlu tepki

AB Ticaret Komiseri Maros Şefkoviç, anlaşmanın dalgalanmalara rağmen ayakta kaldığını belirterek, "AB'nin güvenilir bir ticaret ortağı olduğunu bir kez daha gösterdik" dedi. Şefkoviç, çelik görüşmelerinin "muhtemelen en zorlu" kısım olduğunu da sözlerine ekledi.

Şefkoviç; ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Hazine Bakanı Scott Bessent ve ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ile görüştüğünü ve ilk tepkilerinin sonucu "memnuniyetle karşılamak" olduğunu aktardı.

Anlaşma kapsamında AB, Trump'ın Kanadalı ıstakozların AB pazarına daha iyi erişimi olduğundan şikâyet etmesi üzerine 2020'de verilen siyasi açıdan sembolik tavizi sürdürerek, ABD ıstakozlarının beş yıl daha AB'ye gümrüksüz girmesine izin vermeyi kabul etti.

Anlaşmanın hızlı bir şekilde sonuçlandırılmasını savunan merkez sağ Avrupa Halk Partisi'nin baş müzakerecisi Zeljana Zovko, "Bu Trump yönetimiyle ilgili bir anlaşma değil. Bu, Avrupa işletmelerini daha fazla belirsizlikten korumaya yönelik bir anlaşmadır" ifadelerini kullandı.

Trump'ın 4 Temmuz tehdidi

Geçtiğimiz yıl İskoçya'da onaylanan ticaret anlaşması, AB'nin ABD'ye yaptığı ihracatın çoğunda yüzde 15 gümrük vergisi ödemesini; Brüksel'in ise Amerikan sanayi malları ve bazı tarım ürünlerindeki kendi vergilerini sıfıra indirmesini öngörüyordu.

Ancak AB milletvekilleri, Trump'ın Grönland'ı ilhak etme tehditleri ve ABD Yüksek Mahkemesi'nin küresel tarife rejimini belirsizliğe sürükleyen kararının ardından anlaşmanın uygulanmasını ertelemişti.

Geçen ay baskıyı artıran Trump, Brüksel'in 4 Temmuz'dan önce kendi üzerine düşeni yapmaması halinde AB otomobil ve kamyonlarına uygulanan gümrük vergilerini yüzde 25'e çıkaracağı ve çok daha yüksek vergiler uygulayacağı tehdidinde bulunmuştu.

Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Başkanı ve dosyanın baş müzakerecisi Bernd Lange, parlamento olarak komisyonun teklifini önemli ölçüde iyileştirdiklerini belirterek, "Zorlu bir yolculuktu ama buna değdi" değerlendirmesini yaptı.

Tamamlanan metnin onaylanması için Avrupa Parlamentosu ve AB ülkeleri tarafından oylamaya sunulması bekleniyor.