Avrupa’nın altıncı nesil uçağı siyasi krize takıldı

Fransa, Almanya ve İspanya’nın ortak girişimi olan program, altıncı nesil bir savaş uçağı ile insansız sistemler ve yapay zekâ destekli bir muharebe bulutunu kapsıyordu.

Fransa-Almanya anlaşmazlığı derinleşti

Programın geleceği, Paris ile Berlin arasındaki uzun süredir devam eden görüş ayrılıkları nedeniyle belirsizliğe sürüklendi. Gözlemci statüsünde bulunan ve projeye tam katılım niyetini açıklayan Belçika ise artık girişimin devam edemeyeceği görüşünde.

Francken sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Fransız-Alman-İspanyol altıncı nesil savaş uçağı olmayacak” ifadelerini kullandı. Bakan, Almanya ile Fransa arasındaki ayrışmanın “fazla derin” olduğunu belirtti.

Bu değerlendirme, Almanya Başbakanı Merz’in Almanya’nın Fransa ile aynı savaş uçağına ihtiyaç duymadığı yönündeki açıklamalarının ardından geldi.

Belçika’nın katılım kararı tartışmalıydı

Temmuz 2025’te Belçika hükümeti, FCAS programına tam katılımı onaylamıştı. Aynı dönemde Belçika Hava Kuvvetleri’nin hem ABD yapımı F-35 beşinci nesil savaş uçaklarını hem de 2040 civarında hizmete girmesi hedeflenen FCAS platformunu birlikte kullanması planlanıyordu.

Ancak bu karar Fransa’da sert tepkiyle karşılandı. Éric Trappier, yani projenin Fransız ana yüklenicisi Dassault Aviation’ın CEO’su, Belçika’nın F-35 tercihine gönderme yaparak, “Eğer F-35 alma fikrinden vazgeçerlerse memnuniyetle karşılarız. Aksi takdirde bu durum bizimle alay etmek olur” ifadelerini kullanmıştı.

Brüksel pozisyonunu yeniden gözden geçiriyor

Francken ise söz konusu eleştirilere, “kibirli sanayicilerden ders almaya ihtiyaçları olmadığını” belirterek yanıt verdi. Belçika’nın programa katılım kararını müttefikleriyle istişare ederek yeniden değerlendireceğini açıkladı.

“Avrupa’nın altıncı nesil uçağı hâlâ bir hayal. Umarım gerçekleşir. Tüm seçenekleri değerlendiriyoruz” diyen Francken’in, önümüzdeki hafta Belçika parlamentosunun savunma komitesine alternatif planını sunması bekleniyor.

100 milyar avroluk projenin geleceği belirsiz

Fransa, Almanya ve İspanya, FCAS kapsamındaki anlaşmazlıkları geçtiğimiz yılın sonuna kadar çözmeyi hedeflemişti. Ancak taraflar arasındaki sanayi paylaşımları ve liderlik konularındaki fikir ayrılıkları nedeniyle karar süreci süresiz olarak ertelendi.

Alman hükümetinin ay sonuna kadar Fransa’dan resmi bir yanıt beklediği bildiriliyor. Buna karşın mevcut tablo, Avrupa’nın en iddialı savunma projelerinden biri olarak görülen FCAS’ın ciddi bir siyasi ve endüstriyel krizle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.

Belçika’nın açıklamaları, programın geleceğine dair Avrupa çapındaki belirsizliği daha da artırmış durumda.