F-35
Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı, Mart 2026’da sözleşme kapsamında sipariş edilen toplam 48 adet F-35B savaş uçağının teslimat sürecinin tamamlandığını açıklamıştı. Ancak son partide yer alan iki savaş uçağı teknik sorunlar nedeniyle ülkeye ulaşamadı.
Uçaklar Azor Adaları’na acil iniş yaptı
ABD’nin Teksas eyaletindeki Fort Worth tesislerinden havalanan F-35B’lerin teslimat uçuşu sırasında teknik arıza yaşadığı ve bunun üzerine Azor Adaları’ndaki Terceira Adası’nda bulunan Lajes Uluslararası Havalimanı’na acil iniş yaptığı belirtildi.
Aynı partide bulunan üç F-35B savaş uçağı geçtiğimiz ay RAF Marham üssüne ulaşırken, arızalanan iki uçağın halen bakım ve onarım sürecinde olduğu ifade ediliyor.
Uçaklarda meydana gelen arızanın niteliğine ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, savaş uçaklarının Birleşik Krallık’a teslim edilmeden önce tamir edilmesi gerektiği kaydedildi.
F-35 programındaki teknik sorunlar yeniden gündemde
Son olay, F-35 programında uzun süredir tartışılan teknik arızalar, yedek parça eksikliği ve düşük görev hazırlık oranlarını yeniden gündeme taşıdı.
Benzer bir olay daha önce Belçika Hava Kuvvetleri’ne ait bir F-35A savaş uçağında yaşanmış, teslimat uçuşu sırasında ortaya çıkan teknik sorun nedeniyle uçak yine Azor Adaları’nda yere inmek zorunda kalmıştı.
Hindistan’daki kriz yeniden hatırlandı
Yaşanan son olay, geçtiğimiz yıl Hindistan’da yaşanan dikkat çekici F-35B krizini de yeniden gündeme getirdi.
HMS Prince of Wales görev grubuna bağlı bir Birleşik Krallık F-35B savaş uçağı, Haziran 2025’te kötü hava koşulları ve düşük yakıt nedeniyle Hindistan’ın Kerala eyaletine acil iniş yapmıştı.
Uçakta meydana gelen hidrolik arıza uzun süre giderilememiş, savaş uçağı yaklaşık bir ay boyunca havalimanında beklemek zorunda kalmıştı. Olay, Hindistan’da sosyal medyada geniş yankı uyandırırken, Kerala Turizm Ofisi’nin savaş uçağıyla ilgili yaptığı mizahi paylaşım uluslararası basında dikkat çekmişti.
Birleşik Krallık filosunda kapasite ve personel sorunları sürüyor
Birleşik Krallık, şu ana kadar yalnızca kısa kalkış ve dikey iniş kabiliyetine sahip F-35B varyantını tedarik etti. Sipariş edilen 48 uçaktan biri 2021 yılında yaşanan kazada kaybedildi.
Londra yönetimi ayrıca 12 adet F-35A ve 15 adet F-35B olmak üzere toplam 27 yeni savaş uçağı daha satın almayı planlıyor.
Birleşik Krallık Ulusal Denetim Ofisi’nin (NAO) yayımladığı raporlarda ise F-35 programında teslimat gecikmeleri, altyapı eksiklikleri, mühendis açığı ve düşük görev hazırlık oranlarına dikkat çekilmişti.
Raporda ayrıca Meteor ve SPEAR 3 mühimmatlarının F-35 platformuna entegrasyonunda da ciddi gecikmeler yaşandığı belirtilmişti.
Operasyonel tempo filoyu zorladı
Birleşik Krallık F-35B filosunun özellikle 2025 yılında gerçekleştirilen Hint-Pasifik konuşlandırmaları ve Orta Doğu görevleri nedeniyle yoğun operasyonel yük altında kaldığı ifade ediliyor.
Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı, Mart 2026’da RAF F-35B savaş uçaklarının Ürdün hava sahasında İran’a ait tek yönlü saldırı dronunu AIM-132 ASRAAM ve AIM-120 AMRAAM füzeleriyle düşürdüğünü açıklamıştı. Bu olay, Birleşik Krallık F-35 filosunun ilk hava-hava angajmanı olarak kayıtlara geçmişti.
Ancak yoğun operasyon temposu, yedek parça eksiklikleri ve modernizasyon gecikmeleri nedeniyle filodaki teknik ve lojistik sorunların devam ettiği değerlendiriliyor.
