F-35
12 Haziran 2026 tarihinde imzalanan sözleşme, Aralık 2028'e kadar devam edecek. Çalışmaların yüzde 85'i Lockheed Martin'in Texas eyaletindeki Fort Worth tesislerinde, kalan yüzde 15'i ise Florida'daki Orlando tesislerinde yürütülecek.
Sözleşme kapsamında ABD Hava Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri ve Deniz Piyadeleri'nin yanı sıra Yabancı Askeri Satışlar (FMS) müşterileri ve ortak ülkeler için yeni F-35 operasyon merkezlerinin kurulması, geçici yüklenici desteği, filo yönetimi ve güvenilirlik artırma faaliyetleri gerçekleştirilecek.
Küresel F-35 filosuna destek
F-35 programı, bugüne kadar geliştirilen en büyük ve en kapsamlı uluslararası savaş uçağı programı olarak öne çıkıyor. Mart 2026 itibarıyla 1.325'ten fazla F-35 üretildiği belirtilirken, küresel filoda yaklaşık 1.300 uçağın aktif olarak görev yaptığı ifade ediliyor.
Program kapsamında üç farklı varyant bulunuyor. F-35A hava kuvvetleri için geliştirilmiş konvansiyonel kalkış ve iniş kabiliyetine sahip versiyon olarak görev yaparken, F-35B kısa pistlerden kalkış ve dikey iniş yeteneğiyle amfibi gemiler ve ileri üs operasyonlarında kullanılıyor. Uçak gemileri için geliştirilen F-35C ise güçlendirilmiş iniş takımları ve geniş kanat yapısıyla dikkat çekiyor.
Bu büyüklükteki bir filonun sürdürülebilirliği; bakım altyapısı, yazılım güncelleme sistemleri, yedek parça tedarik zinciri ve eğitimli teknik personel gerektiriyor. Yeni sözleşme, söz konusu altyapının oluşturulması ve işletilmesini kapsıyor.
Yeni üsler ve bakım altyapısı kurulacak
Belirsiz teslimat-belirsiz miktar (IDIQ) modeliyle verilen sözleşme, hükümete ihtiyaç duyulan projeler için zaman içerisinde görev emirleri çıkarma imkânı sağlıyor. Açıklanan 2,3 milyar dolarlık tutar, sözleşmenin üst limitini ifade ederken, imza aşamasında herhangi bir ödeme yapılmadığı belirtildi.
Sözleşmenin rekabete açılmadan doğrudan Lockheed Martin'e verilmesi ise şirketin F-35 platformuna ilişkin özel teknik verilere ve sistem bilgilerine sahip olmasıyla gerekçelendirildi.
Üretim hız kesmiyor
Lockheed Martin, 2025 yılında 191 adet F-35 teslim ederek program tarihinin en yüksek yıllık teslimat rakamına ulaştı. Bu rakam, önceki rekor olan 142 uçağın önemli ölçüde üzerine çıktı.
Artan teslimat temposu nedeniyle dünya genelinde yeni F-35 üsleri ve operasyon merkezleri oluşturulurken, bu üslerin bakım, eğitim ve lojistik altyapısının kurulması kritik önem taşıyor.
Operasyonel faaliyetlerde aktif rol üstleniyor
F-35'ler son yıllarda yalnızca eğitim ve caydırıcılık görevlerinde değil, operasyonel faaliyetlerde de aktif rol oynuyor. Lockheed Martin'e göre F-35 uçakları 2025 yılında düzenlenen Operation Midnight Hammer harekâtında hava savunma sistemlerinin bastırılmasında görev aldı.
Ayrıca NATO bünyesindeki F-35'lerin Polonya hava sahasında Rus insansız hava araçlarını etkisiz hale getirdiği ve bunun NATO F-35'lerinin müttefik hava sahasında ilk gerçek angajmanı olduğu belirtildi.
