BM Raportörü Albanese: İşkence, İsrail’in “soykırım” politikasının parçası

• BM Raportörü Francesca Albanese, İsrail’in Filistinlilere sistematik işkence uyguladığını belirtti.
• BM raporunda işkencenin “devam eden soykırımın yapısal özelliği” olduğu ifade edildi.
• Raporda, kitlesel yerinden edilme ve yardım engelinin de işkence yöntemi olarak kullanıldığı kaydedildi.
• NYT’nin araştırması ise Filistinli esirlere yönelik cinsel saldırı ve kötü muamele iddialarını gündeme taşıdı.

Birleşmiş Milletler (BM) Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, İsrail’in Filistinli esirlere ve işgal altındaki Filistin topraklarında yaşayan halka yönelik sistematik işkence uyguladığını söyledi. Albanese, bunun “devam eden soykırımın ve yerleşimci-sömürgeci apartheid rejiminin yapısal bir özelliği” olduğunu ifade etti.

“İşkence koordineli planın parçası”

Albanese, ABD merkezli The New York Times muhabiri Nicholas Kristof tarafından yayımlanan araştırmanın ardından, BM İnsan Hakları Konseyi’nin 61’inci Oturumu kapsamında hazırlanan “İşkence ve Soykırım” başlıklı raporu yeniden gündeme taşıdı.

1967’den bu yana işgal altındaki Filistin topraklarındaki insan hakları durumunun incelendiği raporda, İsrail’in özellikle 7 Ekim 2023 sonrası Filistinlilere yönelik sistematik işkence uygulamalarını artırdığı belirtildi.

Raporda, “İşkence, devam eden soykırımın ve daha geniş yerleşimci-sömürgeci apartheid’ın yapısal bir özelliğidir.” ifadelerine yer verildi.

BM raporunda ayrıca, İsrail’in Filistinlilere yönelik işkenceyi “toplu intikam ve yıkıcı niyet” doğrultusunda kullandığı savunularak, gözaltı merkezlerinde artan işkencenin “koordine edilmiş bir planın parçası” olduğu öne sürüldü.

Raporda, İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in, Kasım 2023’te “terörist” olarak tanımlanan Filistinli tutukluların kelepçeli şekilde karanlık hücrelerde tutulmasını ve sürekli İsrail ulusal marşına maruz bırakılmasını emrettiği kaydedildi.

İşkencenin yalnızca sorgu odalarıyla sınırlı olmadığı belirtilen raporda; kitlesel yerinden edilme, kuşatma, yardım ve gıda girişinin engellenmesi ile yerleşimci şiddetinin de Filistinlilere yönelik işkence yöntemleri arasında gösterildiği aktarıldı.

“Soykırım niyetinin kanıtı”

Raporda, İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarında “direnişi, onuru ve kararlılığı kırmayı amaçlayan bir işkence ortamı” oluşturduğu ileri sürüldü.

Belgede, “Bir nüfusa sistematik olarak işkence uygulanması, hem bir tahakküm aracı hem de Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’nin II (b) maddesi kapsamında soykırım niyetinin kanıtıdır.” değerlendirmesi yapıldı.

NYT araştırması tartışma yarattı

The New York Times tarafından 11 Mayıs’ta yayımlanan araştırmada ise İsrailli askerler, gardiyanlar ve yasa dışı yerleşimcilerin Filistinli esirlere yönelik cinsel saldırı, fiziksel işkence ve kötü muamele uyguladığı iddia edilmişti.

Araştırmada çocuklara yönelik sistematik cinsel istismar suçlamaları da yer alırken, çok sayıda tanıklık ve bulguya dayandırılan iddialar uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ise 14 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, söz konusu araştırma nedeniyle NYT’ye dava açacaklarını duyurdu.