Gripen
Söz konusu alımın hayata geçirilmesi halinde Brezilya'nın toplam Gripen siparişi 36'dan 56 uçağa yükselecek.
Brezilya Savunma Bakanı José Múcio ile İsveç Savunma Bakanı Dr. Pål Jonson tarafından 4 Haziran'da yapılan açıklamada, iki ülkenin mevcut Gripen programını genişletme konusunda müzakereler yürüttüğü bildirildi.
Karar, Brezilya'nın yaşlanan F-5 savaş uçaklarını kademeli olarak hizmetten çıkarma süreciyle eş zamanlı olarak geldi. Brezilya Hava Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Marcelo Kanitz Damasceno daha önce yaptığı açıklamalarda, ülkenin operasyonel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için 50 ila 60 modern savaş uçağına ihtiyaç duyduğunu belirtmişti.
Yerli üretim kapasitesi güçleniyor
Girişim, Gripen programında Brezilya'nın artan rolünün ardından gündeme geldi. Mart 2026'da Embraer, Brezilya'da montajı gerçekleştirilen ilk Gripen E savaş uçağını kamuoyuna tanıtmış, böylece Gripen ilk kez İsveç dışındaki bir ülkede üretilmişti.
2 Haziran 2026'da ise Saab ve Brezilyalı ortakları tarafından geliştirilen çift koltuklu Gripen F varyantı ilk kez tanıtıldı. Bu gelişmeler, Brezilya'nın yalnızca kullanıcı değil, aynı zamanda Gripen programının üretim ve geliştirme ortaklarından biri haline geldiğini ortaya koydu.
Taraflar ayrıca gelecekte Gripen geliştirme faaliyetleri, bakım teknolojileri, yazılım güncellemeleri ve yeni görev kabiliyetlerine odaklanacak ortak bir inovasyon merkezi kurulmasını da değerlendiriyor.
F-5'lerin yerini Gripen alacak
Brezilya envanterinde halen yaklaşık 50 adet F-5EM/FM savaş uçağı bulunuyor. Ancak bu platformların büyük bölümü 1970'li ve 1980'li yıllarda hizmete girdi.
Modernizasyon çalışmalarına rağmen yaşlanan filonun yerini yeni nesil Gripen E/F uçaklarının alması planlanıyor. Böylece Brezilya, Soğuk Savaş döneminden kalma Amerikan yapımı savaş uçaklarından, 2060'lı yıllara kadar görev yapması öngörülen yeni nesil bir filoya geçiş yapacak.
Dünyanın en büyük ikinci Gripen filosu olabilir
İlave 20 uçaklık siparişin gerçekleşmesi halinde Brezilya, İsveç'in ardından dünyanın en büyük ikinci Gripen kullanıcısı konumuna yükselecek.
56 uçaklık filo; Brezilya'nın 8,5 milyon kilometrekarelik kara sahası ile 3,6 milyon kilometrekareyi aşan münhasır ekonomik bölgesinin korunmasında önemli rol oynayacak. Amazon Havzası, Atlantik'teki enerji altyapıları ve uzun deniz yaklaşma hatlarının güvenliği de Gripen filosunun temel görev alanları arasında yer alacak.
Gripen E/F gelişmiş sensör ve silah sistemleri sunuyor
Gripen E/F, General Electric F414-GE-39E motoruyla güçlendirilirken önceki Gripen versiyonlarına kıyasla daha yüksek yakıt kapasitesi ve taşıma yükü sunuyor.
Platformda Leonardo ES-05 Raven AESA radarı, Skyward-G kızılötesi arama ve takip sistemi ile Saab tarafından geliştirilen Arexis elektronik harp paketi bulunuyor.
Uçak; Meteor ve IRIS-T hava-hava füzeleri, gemisavar mühimmatlar, güdümlü bombalar ve elektronik harp podları dahil olmak üzere yaklaşık 7,2 ton faydalı yük taşıyabiliyor.
Öte yandan Brezilya, Gripen filosunu ulusal Link BR2 veri bağı üzerinden E-99 erken ihbar uçakları ve komuta-kontrol ağlarıyla entegre etmeyi sürdürüyor.
Gripen F dikkat çekiyor
Programın öne çıkan unsurlarından biri de Brezilya ile Saab tarafından ortak geliştirilen Gripen F varyantı oldu.
Klasik eğitim amaçlı çift koltuklu savaş uçaklarının aksine Gripen F, Gripen E ile aynı radar, elektronik harp sistemi, görev yazılımı ve silah entegrasyon kabiliyetlerini koruyor.
İkinci kokpitin; elektronik harp, insansız sistemlerin koordinasyonu, uzun menzilli taarruz görevleri ve yoğun veri akışının yönetildiği karmaşık harekâtlarda görev yükünü azaltması hedefleniyor.
Yeni siparişin onaylanması halinde Brezilya, yalnızca savaş uçağı filosunu büyütmekle kalmayacak, aynı zamanda ülke içindeki havacılık ve savunma sanayii altyapısını da uzun yıllar boyunca desteklemiş olacak.
