Bütçe krizi ABD hükümetini kapadı

• ABD hükümeti, 2025 mali yılı için geçici bütçeyi onaylayamayınca federal hükümet kapanmak zorunda kaldı.
• Demokratlar ve Cumhuriyetçiler, sağlık sigortası sübvansiyonları ve Medicaid kesintileri gibi başlıklar yüzünden tasarılarda uzlaşamadı.
• ABD Kongresi Bütçe Ofisi, kapanmanın yaklaşık 750 bin kamu çalışanını ücretsiz izne çıkarabileceğini açıkladı.

ABD’de 2025 mali yılı sona ererken, Kongre yeni mali dönem başlamadan önce federal hükümete finansman sağlayacak geçici bütçe tasarısını kabul edemedi. Böylece 2019’dan bu yana ilk kez federal hükümet kapandı.

Bütçe anlaşmazlığı hükümeti durdurdu

Demokratlar ve Cumhuriyetçilerin hazırladığı geçici bütçe tasarıları Senato’da reddedildi. Demokratların desteklediği ve yaklaşık 1 trilyon dolarlık sağlık hizmetleri düzenlemelerini de içeren teklif yeterli oyu alamazken, Cumhuriyetçilerin sunduğu tasarı da yeniden oylamaya sunulmasına rağmen gerekli desteği bulamadı.

Kongre’de anlaşmazlık derinleşiyor

Temsilciler Meclisi, 19 Eylül’de federal hükümete 21 Kasım’a kadar kaynak sağlayacak geçici bütçe tasarısını onaylamıştı. Ancak Senato, Cumhuriyetçilerin hazırladığı tasarıyı reddederek süreci tıkadı.

Demokratlar, sağlık sigortası sübvansiyonlarının süresinin uzatılmasını ve Medicaid’de öngörülen kesintilerin geri alınmasını isterken, Cumhuriyetçilerin sunduğu mevcut harcama seviyelerini koruyan bütçe tasarısına karşı çıktı.

Trump’tan “kapanma” uyarısı

ABD Başkanı Donald Trump, Salı günü yaptığı açıklamada federal hükümetin kapanma ihtimalinin yüksek olduğunu belirterek, bu süreçte çok sayıda çalışanı işten çıkarmanın gündeme gelebileceğini söyledi.

ABD Kongresi Bütçe Ofisi (CBO) ise federal hükümetin kapanması halinde yaklaşık 750 bin çalışanın ücretsiz izne çıkarılabileceğini tahmin ediyor.

Hükümetin kapanması ne anlama geliyor?

ABD yasalarına göre Kongre, 1 Ekim’de başlayıp 30 Eylül’de sona eren mali yıl için bütçeyi onaylamazsa federal harcamalar geçici bütçelerle yürütülmek zorunda. Eğer geçici bütçe de kabul edilmezse hükümet, temel hizmetler dışındaki tüm faaliyetlerine ara veriyor.

Bu dönemde “zorunlu olmayan” hizmetlerde çalışan kamu görevlileri ücretsiz izne gönderilirken, ABD ordusu, istihbarat birimleri, kamu hastaneleri, havaalanları ve cezaevlerinde görev yapan “temel personel” çalışmalarına devam ediyor. Ancak bu personel, kapanma döneminde maaşlarını genellikle Kongre yeni bir bütçe geçirmeden alamıyor.

İkinci Trump dönemi, ikinci kapanma

Sorumlu Federal Bütçe Komitesi verilerine göre ABD’de 1981’den bu yana üç gün veya daha kısa süren 10 kapanma yaşanırken, dört uzun süreli kapanma federal operasyonları ciddi biçimde etkiledi.

Ülkede son kapanma, Trump’ın ilk başkanlık döneminde meydana gelmişti. ABD’de federal hükümet en son Trump’ın ilk başkanlık döneminde kapanmıştı. Demokratların geri adım atmamasıyla federal hükümetin kısmen kapanmasıyla sonuçlanmıştı. Bugünkü kapanma ise sağlık harcamaları ve bütçe anlaşmazlığı nedeniyle yaşanıyor.

Aralık 2018’de başlayıp Ocak 2019’da sona eren 35 günlük kapanma, ABD tarihinin en uzun hükümet kapanması olarak kayda geçti.