Carnegie Endowment: Lübnan ve İsrail savaşın eşiğinde

Brüksel merkezli düşünce kuruluşlarından Carnegie Endowment for International Peace'de, Gazze'deki İsrail soykırımının ve Trump Barış Planı'nın gölgesinde kalan Lübnan-İsrail geriliminin değerlendirildiği bir analiz yayınlandı.

Hizbullah'ın silahsızlandırılması noktasında hayata geçirilmesi beklenen ve ABD-Fransa garantörlüğünde imzalanan İsrail-Lübnan barış anlaşmasının işlemediği ve Lübnan'daki gerilimin tüm zamanların en yüksek seviyesinde olduğu tespiti yapılan analizde, Lübnan ve İsrail arasında büyük çaplı bir savaşın çok yakın olduğu iddia edildi.

Analizde ayrıca; olası bir Lübnan-İsrail savaşına dair değerlendirmelere yer verildi.

İşte Carnegie Endowment'de yayınlanan analiz:

Lübnan'da gerginlikler tüm zamanların en yüksek seviyesinde.

ABD'nin Suriye özel temsilcisi Tom Barrack'ın Beyrut'a Hizbullah'ı silahsızlandırması için Kasım ayı sonuna kadar süre verdiği ve bu sürenin sonunda bir değişiklik olmazsa İsrail'in askeri harekat başlatacağı uyarısında bulunduğu bildiriliyor.

Bazıları ABD'nin müzakereler öncesinde sadece bahisleri yükselttiğini söylüyor. Ancak bölgede bahisler zaten çok yüksek ve hiçbir şey şansa bırakılacak durumda değil.

Lübnan'da iç durum çok gergin ve bu durum retoriğin ötesine geçti. Lübnan Güçleri çevrelerindeki milletvekilleri, Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım'ı iç savaşı kışkırtmakla suçlayarak yasal şikayette bulunurken, Kasım Hizbullah'ın meşru bir yapı olduğu konusunda ısrarcı açıklamalarına devam ediyor.

Uluslararası alanda ise ABD, Hizbullah güçlerine bir dizi yeni yaptırım uyguladı. Çok sayıda uzmana göre; grup köşeye sıkışmış durumda ve bu tehlikeli bir durum.

İsrail'in Haaretz gazetesi de geçtiğimiz günlerde, artık sadece kağıt üzerinde geçerli olduğu görülen ateşkesin birkaç gün içinde çökeceğini iddia eden bir makale yayınladı. İsrail tanklarının sınıra konuşlandırıldığı bildiriliyor ve Lübnan için olası senaryoların çok karanlık olduğunu iddia ediyor.

Ateşkes bozulacak mı?

Geçen yılki ateşkes anlaşmasının ardından başlangıçta Hizbullah'ı silahsızlandırma yönünde bir ivme varken, Lübnan hükümet şimdi tereddütlü görünüyor. Bu durum, İsrail'in yanı sıra, görünen o ki ülke içerisinde, grubun silahsızlandırılması konusunda ısrarcı olan Lübnan Güçleri gibi grupların öfkesini artırdı.

Diğer yandan, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ile Başbakan Navaf Salam arasında Hizbullah konusunda bir anlaşmazlık yaşanıyor.

Aoun, örgütle çatışmanın ordunun parçalanmasına yol açacağından endişeli olduğunu belirtirken, Başbakan Salam ise silahsızlanma konusunda ısrarcı ve devlet, farklı gruplar arasındaki çekişmeyi kontrol edemiyor.

Askeri uzmanlara göre ise; İsrail karşısında Lübnan zayıf durumda. Lübnan ordusu İsrail ordusu ile rekabet edecek durumda değil.

Gerilim son safhaya evrilirken, Hizbullah ise İsrail'in Karish ve Leviathan gaz sahalarını saldıracağına dair tehditlerde bulunuyor.

Diğer yandan; ABD, Suudi Arabistan ve Türkiye'nin desteğini alan Suriye'nin aksine, Lübnan kimsenin öncelik listesinde yer almıyor.

Gelinen noktada Lübnan için Hizbullah'ı zorla silahsızlandırmak artık bir seçenek değil.

Zira; bu sadece iç çatışmaya yol açmakla kalmaz, ordunun bu görevi yerine getirebileceğinin de garantisi yok. Öte yandan, silahsızlandırma müzakereler yoluyla gerçekleştirilecekse bile, Lübnan hükümeti, gruba kefil verecek durumda değil.

Lübnan'ın Suriye gibi, bölgesel güçlerin desteğine ihtiyacı olduğu artık açık.

Eğer Lübnan bunu başarabilirse, bölgesel güçler Lübnan'ı desteklemeye ikna olduktan sonra, Lübnan devleti İsrail ile doğrudan müzakerelere başlayabilir. Böylece bir tür destek ve baskı gücü elde etmiş olur.

Lübnan bugün, tarihindeki en önemli sınavlarından karşı karşıya ve eğer başarısız olursa, ülke sadece günler içerisinde yıkıcı bir savaşla karşı karşıya kalacak.