Çernobil’de Rus İHA saldırıları sonrası kritik uyarı

• Çernobil’deki koruyucu kubbenin (NSC) Rus İHA saldırıları sonrası hasar gördüğü bildirildi.
• Yapının tam olarak onarılamaması halinde radyasyon sızıntısı riski artıyor.
• Greenpeace, içeride “yüksek derecede radyoaktif toz” bulunduğunu açıkladı.
• Onarım maliyetinin yaklaşık 500 milyon euro olduğu tahmin ediliyor.

Çernobil Nükleer Santrali, 1986’daki nükleer felaketin ardından inşa edilen koruyucu yapının yeniden ciddi bir riskle karşı karşıya olduğu uyarısıyla gündeme geldi.

Greenpeace tarafından yapılan açıklamada, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırıları sırasında santralin dış koruma yapısının hasar gördüğü ve bunun iç yapıyı da zayıflattığı belirtildi.

Uzmanlara göre, yapının bütünlüğünün bozulması halinde yüksek oranda radyoaktif tozun çevreye yayılması ihtimali bulunuyor.

“Radyoaktif parçacıklar sınır tanımaz” uyarısı

Greenpeace Ukrayna nükleer uzmanı Shaun Burnie, yapının içinde dört tona yakın yüksek derecede radyoaktif toz ve yakıt parçacığı bulunduğunu belirterek şu ifadeyi kullandı:

“Bu felaket olur çünkü lahitin içinde dört ton toz, yüksek derecede radyoaktif toz, yakıt peletleri, muazzam miktarda radyoaktivite var.”

Burnie ayrıca, mevcut durumda koruyucu kubbenin tasarlandığı şekilde çalışmadığını ve bu nedenle sızıntı riskinin tamamen ortadan kaldırılamadığını söyledi.

UAEA ve uzman raporları

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), daha önce yaptığı incelemelerde dış koruyucu yapıda hasar tespit edildiğini ancak kritik taşıyıcı sistemlerin tamamen çökmemiş olduğunu açıklamıştı.

UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi, yapının “birincil güvenlik işlevlerini kısmen kaybettiğini” ancak acil bir radyoaktif sızıntı tespit edilmediğini belirtmişti.

500 milyon euroluk onarım ihtiyacı

Fransa Dışişleri Bakanlığı daha önce koruyucu kubbenin onarımı için yaklaşık 500 milyon euroya ihtiyaç duyulduğunu açıklamıştı. G7 toplantılarında da hasarın mali boyutu ve acil restorasyon gerekliliği gündeme gelmişti.

Greenpeace, sahadaki askeri gerilim nedeniyle gerekli onarım çalışmalarının yavaşladığını ve bunun uzun vadeli nükleer güvenliği tehdit ettiğini vurguladı.

Saldırılar çalışmaların önünü kesiyor

Ukraynalı yetkililer, özellikle Rus İHA ve füze saldırılarının bölgedeki teknik bakım ve güçlendirme çalışmalarını aksattığını belirtiyor. Santral yönetimi ise yapının yakınında yaşanabilecek yeni bir saldırının ciddi bir çökme riskini tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.

Santral direktörü Sergiy Tarakanov, 1986 felaketine atıf yaparak şu ifadeyi kullandı:

“Radyoaktif parçacıklar sınır tanımıyor.”