Çevrimiçi sözlükler, dijital çağın yeni dil belleği oldu

• Sosyal medya, yeni kelimelerin küresel dolaşıma girmesinde belirleyici rol oynuyor.
• Cambridge, yılda 2,74 milyar arama verisinden yola çıkarak eksik kelimeleri takip ediyor.
• “Delulu” ve “skibidi” gibi terimlerin sözlüğe eklenmesi, internet kültürünün dile etkisini gösteriyor.
• Uzmanlara göre bu değişim dilin yozlaşması değil, doğal bir evrimi.

Sosyal medya, kelimelere resmiyet kazandırıyor

Sosyal medya platformlarında üretilen ve genç kuşaklar arasında hızla yayılan yeni kelimeler, dil belleğine kazandırılıyor. Cambridge Sözlüğü, “delulu”yu “hayal dünyasında yaşayan kişi”, “broligarcy”yi ise “teknoloji sektörüne hâkim, nüfuz sahibi zengin erkekler grubu” olarak tanımlıyor.

Aynı sözlükte yer bulan “lewk” kelimesi ise “alışılmışın dışında, özgün ve dikkat çekici tarz veya görünüm” anlamına geliyor. Bu terimlerin siyasette bile kullanılmaya başlanması dikkat çekiyor. Avustralya Başbakanı Anthony Albanese’in, “They are delulu with no solulu” sözleri bunun örneği oldu.

Cambridge, internet kültürünü kayda geçiriyor

Cambridge Sözlük Programı Yöneticisi Colin McIntosh, “İnternet kültürü İngilizceyi değiştiriyor ve bu etkiyi gözlemlemek büyüleyici” dedi. McIntosh, yalnızca kalıcı olacağı düşünülen kelimelerin eklendiğini vurguladı.

Sözlüğün yayın müdürü Wendalyn Nichols ise yılda milyarlarca aramadan elde edilen verilerin yeni eklemelerde yol gösterici olduğunu belirterek, “Sık aranan ancak sözlüğümüzde bulunmayan kelimeleri takip ederiz. ‘Skibidi’ ve ‘delulu’ buna en iyi örnekler” ifadelerini kullandı.

Yeni kelimeler dilin doğal evrimi

Edinburgh Üniversitesi’nden Dil Bilimci Christian Ilbury, yeni kelimelerin dilin yapısına tehdit oluşturmadığını söyledi. Ilbury, “Sürekli yeni kelimeler üretmemiz, dilin oldukça doğal bir örüntüsü” diyerek “delulu”nun aslında standart bir kelime türetme yöntemiyle ortaya çıktığını hatırlattı.

Ilbury, sosyal medyanın bu kelimelerin yayılmasında etkili olduğunu ancak çoğunun toplumsal kullanımda zaten var olduğunu vurguladı. “Skibidi” gibi belirsiz görünen sözcüklerin bile kullanıcıları için anlam ifade ettiğini söyleyerek, bu sürecin dilin doğallığının bir parçası olduğunu savundu.

Dijital sözlükler dil belleğini genişletiyor

Uzmanlara göre çevrimiçi sözlükler, basılı versiyonların aksine sınırsız kapasiteye sahip. Bu sayede yeni kelimeler sözlükte kalıcı olarak yer bulabiliyor. Cambridge’in Covid-19 terimini tanımlamasının yalnızca 37 gün sürmesi, dijital ortamların hızını ortaya koyuyor.

Nichols, “Dillerdeki değişim kaçınılmazdır. Bizim görevimiz, bu değişimi kayıt altına almak” diyerek çevrimiçi sözlüklerin giderek daha geniş ve erişilebilir bir dil belleği haline geldiğini vurguladı.