Çin borsalarında yüksek hızlı işlem kısıtlaması

• Çinli düzenleyiciler, borsaların veri merkezlerinde bulunan yüksek hızlı işlem sunucularının taşınmasını istedi
• Yerel ve küresel HFT firmaları, milisaniyelik hız avantajını kaybetme riskiyle karşı karşıya
• Şanghay ve Guangzhou vadeli işlem borsaları, brokerlara belirli tarihler verdi
• Amaç, piyasa istikrarını güçlendirmek ve yatırımcılar arasında denge sağlamak

Çin, yüksek frekanslı işlem (HFT) yapan yatırımcılara yıllardır avantaj sağlayan kritik bir altyapıyı devre dışı bırakmaya hazırlanıyor. Konuya yakın kaynaklara göre, düzenleyicilerin yönlendirmesiyle bazı Çin borsaları, brokerlara müşterilerine ait sunucuları borsaların kendi veri merkezlerinden çıkarmaları talimatını verdi.

Şanghay ve Guangzhou’daki emtia vadeli işlem borsaları başta olmak üzere birçok borsa, yerel aracı kurumlara yazılı bildirim gönderdi. Buna göre, yüksek hızlı işlem yapan müşterilere ait ekipmanların önümüzdeki ayın sonuna kadar, diğer müşterilerin ekipmanlarının ise 30 Nisan’a kadar taşınması gerekiyor.

Yerli ve yabancı devler etkilenecek

Bu adım, Çin’de faaliyet gösteren çok sayıda yerli yüksek frekanslı yatırım firmasını etkileyecek olsa da, en büyük etkiyi küresel oyuncuların hissetmesi bekleniyor.

Kaynaklara göre Citadel Securities, Jane Street, Jump Trading gibi büyük yabancı firmaların da Çin’deki sunuculara erişimleri bu düzenlemeden etkilenecek.

Söz konusu firmalar, borsaların veri merkezlerinde bulunan sunucular sayesinde rakiplerinden milisaniyelerle ölçülen bir hız avantajı elde ediyordu. Bu avantaj, Michael Lewis’in Flash Boys kitabıyla küresel ölçekte tanınan yüksek frekanslı işlem stratejilerinin temelini oluşturuyor.

Milisaniyelerle ölçülen rekabet

Yüksek frekanslı yatırımcılar, işlemlerini doğrudan borsa sistemlerine en yakın noktadan gerçekleştirmek için sunucularını borsaların veri merkezlerine yerleştiremiyor ancak bunu yerel brokerlar aracılığıyla dolaylı olarak yapabiliyordu.

Bu sayede emir iletim süresi minimuma indiriliyor, özellikle vadeli işlemler ve emtia piyasalarında kritik bir hız avantajı sağlanıyordu.

Yeni düzenlemeyle birlikte bazı borsaların, üçüncü taraf veri merkezlerinden bağlanan sunuculara ek 2 milisaniyelik gecikme getirmeyi de değerlendirdiği belirtiliyor. Bu gecikmenin, sunucuların taşınmasıyla oluşacak ilave zaman kaybına ekleneceği ifade ediliyor.

Stratejiler riske giriyor

Uzmanlara göre birkaç milisaniyelik gecikme, bireysel yatırımcılar için fark edilemez olsa da, yüksek frekanslı işlem yapan firmalar için bazı stratejileri tamamen işlevsiz hale getirebilir. Özellikle hisse endeksi vadeli işlemleri, dönüştürülebilir tahviller ve emtia kontratlarında hız, kârlılığın belirleyici unsuru olarak öne çıkıyor.

Bu nedenle bazı küresel firmaların Çin piyasalarındaki stratejilerini yeniden gözden geçirmek zorunda kalabileceği değerlendiriliyor.

Piyasa istikrarı hedefi

Düzenleme, Çinli yetkililerin son dönemde piyasalarda “oyun alanını eşitleme” çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Çin hisse senetleri bu ay çok yıllı zirvelere yaklaşırken, düzenleyiciler kaldıraçlı işlemleri sınırlayan adımlar atmış, yabancı piyasa yapıcıların bazı ETF işlemlerini de mercek altına almıştı.

Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu’na (CSRC) göre, ülkede yüksek frekanslı işlem hesapları 2024’te yüzde 20 düşüşle yaklaşık 1.600’e geriledi.

Buna rağmen yerli ve yabancı HFT firmalarının, özellikle vadeli işlem piyasalarında bireysel yatırımcılara kıyasla önemli avantajlara sahip olduğu değerlendiriliyor.

Küresel eğilimin parçası

Çin’in attığı adım, küresel ölçekte yüksek hızlı yatırımcılara yönelik artan düzenleyici baskıyla da örtüşüyor. Tayland Borsası da geçen yıl piyasa güvenini yeniden tesis etmek amacıyla yüksek frekanslı işlemlere yönelik kuralları sıkılaştıracağını açıklamıştı.

Pekin yönetimi ise, likidite sağlasalar da bireysel yatırımcılar için “ulaşılamaz” avantajlar sunduğu gerekçesiyle bu firmalara uzun süredir mesafeli yaklaşıyor. Yeni hamle, Çin’in finansal piyasalarda hız temelli avantajlara karşı en somut adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.