Emeklilik sisteminde yeni dönem, yüksek maaş için artık prim günü esas alınacak!

• Türkiye'de 1.8 çalışana bir emekli düşüyor, hedeflenen oran ise 4 çalışana bir emekli.
• OVP'de, emeklilik sistemi ve maaş hesaplama yöntemlerini içeren düzenlemeler öngörüldü.
• Yeni sistemde, prim gün sayısı emekli maaşını doğrudan artıracak.
• Mevcut üçlü maaş hesaplama sistemi, 1999 öncesi, 2000-2008 arası, 2008 sonrası sadeleştirilecek.

Mevcut emekli maaşı hesaplama sistemi, 1999 öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası olmak üzere üç ayrı döneme göre yapılıyor. Bu durum, 1999 öncesi çalışması çok olanları avantajlı hale getiriyordu.

Maaş hesaplamasında sigortalının ödediği primler, aylık bağlama oranları, önceki yılın güncelleme katsayısı, enflasyon ve büyüme oranları gibi kriterler kullanılıyor.

Yeni sistemde ise sadece yatırılan Prime Esas Kazanç miktarları değil, çalışma gün sayıları da emekli maaşını doğrudan etkileyecek. Bu sayede emeklilikte daha yüksek aylık almak isteyenler, sistemde daha uzun süre kalmayı tercih edecekler.

Maaş hesaplamasındaki sorunlara neşter vurulacak

Orta Vadeli Program'da yer alan düzenlemelerle, mevcut aylık bağlama sistemindeki karma yapı sadeleştirilerek tek bir ABO ve güncelleme ile basitleştirilmesi hedefleniyor.

Bu sayede, çok çalışıp yüksek prim ödeyen sigortalıların daha yüksek emekli aylığı alması sağlanarak emeklilik değil, çalışmak teşvik edilecek ve kayıt dışılığın önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Kamu Denetçisi Abdullah Cengiz Makas da TBMM'de yaptığı sunumda, bu konuda yasal düzenleme yapılması gerektiğini belirtmişti.

Belirlenecek ortalama bir güncelleme katsayısının, iki yıl arasında emekli olanların aylık farklılıklarını ortadan kaldıracağı düşünülüyor.

Enflasyon etkisi ve taban maaş durumu

6 aylık enflasyon kadar yapılan artışlar yerine her ay bir önceki ayın enflasyonu kadar yapılacak artışın, emekli aylıklarındaki erimeyi önleyeceği, refah payı tartışmalarını ortadan kaldıracağı ve değişen güncelleme katsayısı sorununu da çözeceği belirtiliyor.

Taban maaş uygulamasında henüz bir netlik olmamakla birlikte, bu uygulamanın düşük maaş alan emekliler için büyük avantaj oluşturduğu vurgulanıyor.

Halihazırda 8-9 bin lira aylığı olan emeklilere Hazine'den yapılan destekle 14 bin 469 TL ödendiği, bu rakamın Temmuz ayında daha da artacağı ifade ediliyor. Ancak taban maaşa yakın aylık alanlar açısından bazı sorunların ortaya çıktığı da belirtiliyor.