Emeklilikte başvuru tarihi uçurumu: 2026 emeklisi daha az maaş alacak

• Güncelleme katsayısı, enflasyon ve büyüme verilerinin başvuru yılına göre farklılık göstermesi, sigortalılar arasında ciddi bir gelir adaletsizliğine ve bireysel mağduriyetlere yol açıyor.
• Sigortalılar çalışma süresi yerine başvuru zamanlamasına odaklanırken, bu durum yıl sonu ve yıl başında SGK üzerinde olağanüstü iş yükü oluşturuyor.
• Sistemin acilen adil, istikrarlı ve öngörülebilir bir yapıya kavuşturulması tavsiye ediliyor.

Kamu Denetçiliği Kurumu’nun işçi emekli aylıkları üzerindeki incelemesine göre, 2024 ve 2025 yıllarında yapılan başvurular arasında büyük bir uçurum tespit edildi. Emekli aylıklarının hesaplanmasında temel alınan güncelleme katsayısı ile yıllık enflasyon ve büyüme verilerinin, dilekçe tarihine göre değişmesi aynı şartlara sahip çalışanları farklı maaşlarla karşı karşıya bırakıyor.

Özellikle yüksek enflasyonlu dönemleri takip eden düşük enflasyonlu yıllarda, yeni emekli olanların aylıklarının önceki yıla göre geride kaldığı vurgulanıyor.

2026 yılı kayıplarla gelecek

KDK raporunda yer alan verilere göre, mevcut hesaplama modelinin korunması durumunda tehlike 2026 yılı için de devam ediyor. 2026 yılında bağlanacak olan emekli aylıklarının, 2025 yılına kıyasla daha düşük olacağı bilgisine yer verilirken, bu durumun kalıcı hale gelmemesi için yasal bir düzenlemenin şart olduğu ifade ediliyor.

Raporda, yapılacak bir düzenlemenin hem sigortalıların hak kaybını önleyeceği hem de sistemin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacağı belirtiliyor.

Emeklilik zamanlaması çalışma süresinin önüne geçti

Mevcut sistemdeki dengesizlikler, sigortalıların emeklilik kararlarını verirken rasyonel çalışma süresinden ziyade "en karlı tarih" hesaplamasına yönelmesine neden oluyor.

Bu durumun yıl sonu ve yılbaşlarında başvuruların yığılmasına yol açtığı, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun iş yükünü artırdığı ve operasyonel süreçleri zorlaştırdığı kaydediliyor. KDK, bu dönemsel artışların sistemin mali dengesi üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğine dikkat çekiyor.

Erken emeklilik ve kayıt dışı çalışma riski kapıda

Raporda, maaş farkından kaçınmak isteyenlerin erken emekliliğe yönelmesinin prim gelirlerini azaltırken, emekli aylığı ödemelerini ise erkenden yükselteceği hatırlatılıyor.

Ayrıca, emekli olduktan sonra geçim derdi veya sosyal güvenlik destek primi nedeniyle bazı sigortalıların kayıt dışı çalışmaya yönelebileceği uyarısı yapılıyor.

KDK, bu risklerin önlenmesi için adil bir çözüm yolunun meclis gündemine taşınması gerektiğini tavsiye ediyor.