Venezuela'da millileştirilen Exxon Mobil rafinerisi - Reuters
- Exxon Mobil, yaklaşık 20 yıl sonra Venezuela'da petrol üretmek için anlaşmaya çok yakın.
- Maduro'nun devrilmesiyle başlayan süreç, Başkan Trump için büyük bir zafer olarak görülüyor.
- Daha önce ülkeyi "yatırım yapılamaz" ilan eden Exxon yönetimi, Orta Doğu'daki krizin ardından karar değiştirdi.
- Anlaşmanın bu ay içinde tamamlanması ve altı farklı petrol sahasını kapsaması bekleniyor.
ABD'nin en büyük enerji şirketi Exxon Mobil, yaklaşık yirmi yıl önce fiilen kovulduğu Venezuela'ya tarihi bir dönüş yapmaya hazırlanıyor.
Konuya aşina kaynakların The New York Times’a aktardıklarına göre şirket, ülkede yeniden petrol çıkarma haklarını elde etmek için ciddi görüşmeler yürütüyor.
Bu gelişme, Venezuela'nın devasa doğal kaynaklarını Amerikan şirketlerine açtığını belirten ABD Başkanı Donald Trump için bir zafer olarak değerlendiriliyor.
Trump yönetimi, Nicolas Maduro'yu devirdikten sonra ülkenin ABD'ye ekonomik açılımını yönetmesi için Maduro'nun eski Başkan Yardımcısı Delcy Rodriguez’i göreve getirmişti.
Anlaşma bu ay açıklanabilir
Küresel petrol endüstrisinin iki yeminli düşmanı olan Exxon ve Venezuela hükümeti arasındaki anlaşmanın bir ay içinde resmileşmesi bekleniyor.
Plana göre Exxon, ülkenin çeşitli bölgelerindeki altı adede kadar sahada petrol üretmek için sözleşme imzalayacak.
Tarihi adım, on yıllar süren rekabetin ardından Venezuela'yı ABD'nin ekonomik ortağına dönüştürme kampanyasında kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
"Yatırım yapılamaz"dan "umut verici"ye
Exxon yönetimi daha ocak ayında Venezuela'yı "yatırım yapılamaz" bir ülke olarak tanımlıyordu.
Maduro'nun devrilmesinden sadece altı gün sonra, 9 Ocak'ta yapılan üst düzey bir toplantıda Exxon CEO'su Darren Woods, Trump'a ülkenin büyük bir risk taşıdığını söylemişti.
Geçmişte varlıklarına iki kez el konulduğunu hatırlatan Woods, üçüncü kez dönmek için "çok önemli değişiklikler" gerektiğini vurgulamıştı.
Ancak Woods'un bu sert tutumu son dönemde yumuşadı. Bu ay analistlere konuşan Woods, Kanada'daki tecrübelerinin kendilerine Venezuela'da avantaj sağlayacağını belirterek yatırımları "umut verici" bulduğunu açıkladı.
Karar değişikliğinin üç nedeni
Exxon'un fikrini değiştirmesinde üç ana faktör etkili oldu. İlk olarak İran'daki savaş, küresel petrol ve gaz fiyatlarını artırarak farklı pazarlardaki yatırımları daha cazip hale getirdi.
İkinci olarak Orta Doğu'daki bu çalkantı, enerji devlerini üretim kaynaklarını çeşitlendirmeye zorladı.
Son olarak, Exxon'un en büyük rakibi Chevron'un geçen ay Venezuela'daki en büyük petrol sahasında büyük bir genişlemeye gitmesi süreci hızlandırdı.
Chavez millileştirmişti
Venezuela, geçmişte Exxon'un varlıkları da dahil olmak üzere yabancı petrol girişimlerini iki kez millileştirmişti.
2007 yılında dönemin devlet başkanı Hugo Chavez'in yabancı projelere el koymasının ardından Exxon ülkeyi terk etmiş ve uluslararası mahkemelerde uzun bir hukuk savaşı başlatmıştı.
Ülkeyi terk ettikten sonra Venezuela'nın komşusu ve rakibi Guyana'ya yatırımlar yapan Exxon, bu hamlesi nedeniyle Maduro'nun sık sık hedefi haline gelmişti.
Öte yandan, Venezuela hükümetinin o dönemki davalardan dolayı Exxon'a hâlen yaklaşık 1 milyar dolar tazminat borcu bulunuyor.
