Farklı bir galakside yaşamın temel taşları keşfedildi

• Keşif, Büyük Macellan Bulutu’ndaki genç bir yıldızın çevresinde yapıldı.
• Beş farklı karbon bazlı bileşik tespit edildi.
• Asetik asit uzaydaki buzlarda ilk kez gözlemlendi.
• Araştırmacılar, keşfi “yaşamın kökenine dair büyük bir adım” olarak nitelendirdi.

Başka bir galakside yaşam izleri

Maryland Üniversitesi ve NASA’dan araştırmacı Marta Sewiło’nun liderliğinde yürütülen çalışmada, James Webb Uzay Teleskobu’nun Orta Kızılötesi Cihazı (MIRI) kullanılarak Büyük Macellan Bulutu’nda yer alan ST6 adlı genç yıldızın çevresinde beş farklı karbon bazlı bileşik tespit edildi.

Bu bileşikler arasında metanol, etanol, metil format, asetaldehit ve sirkenin ana bileşeni olan asetik asit bulundu. Araştırmacılar, asetik asidin uzaydaki buzlarda ilk kez net biçimde tespit edildiğini bildirdi. Ayrıca, yıldızdan gelen ışığın analizinde RNA’nın yapı taşlarından biri olan glikolaldehit adlı şekerle ilişkili bir moleküle dair işaretler gözlendi; ancak bu bulgunun doğrulanması için ek araştırmalar gerektiği belirtildi.

Evrenin uzak laboratuvarı

BBC’nin Sky at Night Magazine dergisine konuşan Sewiło, “JWST’nin olağanüstü hassasiyeti sayesinde uzak bir yıldızın etrafındaki bu zayıf spektral özellikleri tespit edebildik” dedi. Sewiło, teleskobun evrenin en uzak köşelerinde bile yeni keşiflerin yapılmasını sağladığını vurguladı.

Yaklaşık 160 bin ışık yılı uzaklıktaki Büyük Macellan Bulutu, erken evrendeki yıldız oluşum koşullarına benzer bir ortam sunduğu için bilim insanları tarafından “doğal bir laboratuvar” olarak nitelendiriliyor. Bu galakside ağır elementlerin azlığı, erken evrenin kimyasal süreçlerini anlamak açısından kritik bir fırsat sunuyor.

Yaşamın kimyasal temellerine ışık tuttu

Araştırma ekibinden Leiden Üniversitesi’nden Will Rocha, moleküllerin yıldızlararası toz taneciklerinin yüzeyinde gaz ve buz hâlindeyken kimyasal tepkimelerle oluştuğunu açıkladı. Rocha, “Bu tespit, yaşam için gerekli kimyanın zorlu koşullarda bile ortaya çıkabileceğini gösteriyor,” dedi.

Bilim insanlarına göre bu keşif, yaşamın temel bileşenlerinin evrende sanılandan daha erken ve çeşitli ortamlarda oluşabileceğini ortaya koydu. Ayrıca bu moleküllerin, yıldızların çevresinde hayatta kalıp daha sonra oluşan gezegenlerin yapısına dahil olabileceği belirtildi.

“Büyük bir adım”

Sewiło, gelecekte hem Büyük hem de Küçük Macellan Bulutu’ndaki genç yıldızlarda benzer gözlemleri genişletmeyi planladıklarını söyledi. “Şu ana kadar bu tür molekülleri Samanyolu’nda yalnızca dört, Büyük Macellan Bulutu’nda ise bir kaynakta tespit edebildik. Ancak bu keşif, evrende karmaşık kimyanın nasıl ortaya çıktığını anlamada büyük bir adım,” diye konuştu.