Türkçemiz, mecazlar, deyimler ve yan anlamlar açısından oldukça bereketli ve keşfedilmeye açık bir dildir. Gündelik yaşantımızda karşılaştığımız bu ifadelerin asıl manasını öğrenmek bir ihtiyaç haline geliyor. Peki, güzel ifadesi hangi durumlarda kullanılır ve TDK sözlüğüne göre tanımı nasıldır?
TDK'ya göre güzel nedir?
Bağlama göre manası farklılaşan ve geniş bir yelpazede kullanılan bu kelime için TDK sözlüğünde yer alan tanımlar mevcuttur.
- sıfat Göze ve kulağa hoş gelen, hayranlık uyandıran, çirkin karşıtı
- İyi, hoş; mis (I)
- Beklenene uygun düşen ve başarı düşüncesi uyandıran
- Soyluluk ve ahlaki üstünlük düşüncesi uyandıran
- Görgü kurallarına uygun olan
- Sakin, hoş (hava)
- Okşayıcı, aldatıcı, kandırıcı
- Pek iyi, doğru
- isim Hoş görünüşlü kız veya kadın
- isim Güzellik kraliçesi
- zarf Hoşa giden, beğenilen, iyi, doğru bir biçimde
- zarf Adamakıllı, şiddetli bir biçimde
Güzel kelimesinin kullanım alanları ve örnekler
Güzel kelimesinin metin içerisinde nasıl yer aldığını gösteren çeşitli kullanım örnekleri aşağıda belirtilmiştir.
- Yalının en güzel odası bizimdi.
- Güzel kız. Güzel çiçek.
- Güzel şey canım, milletvekili olmak!
- Buradan ayrılman için sana güzel bir fırsat sunuyorum.
- Turgut rolünün etkisinden henüz kendini kurtaramamış, Selim’in kollarında yatıyor, bu sırada güzel bir hareket oldu…
- Evet sadece ikimiz... Üstelik ne güzel bir yaz akşamı...
- Sultan, bu misafirlere iltifat etti, hilatler giydirerek güzel vaatlerde bulundu.
- Dili önemsemen güzel ama dil öğrenme işini biraz hafife alman lazım.
- Güzeller deniz kenarına geldikleri zaman âşıklar da kale burçlarına ve bedenlerine dolarlar.
- Türkiye güzeli Keriman Halis, Belçika’daki yarışmada dünya güzeli seçildi.
- Arabayı koştururken boyunlarındaki ziller güzel şıngırdıyordu atların.
- Karıkoca bu kuzu yüzünden güzel bir kavga ettiler.
Güzel hakkındaki atasözleri ve deyimler
Resmi kayıtlarda bu kelimeyle bağlantılı, kullanımı yaygın olan birden çok ifade mevcuttur.
- Güzel bürünür, çirkin görünür
- Güzele bakmak sevaptır
- Güzele kırk günde doyulur, iyi huyluya kırk yılda doyulmaz
- Güzele ne yakışmaz (veya yaraşmaz)
- Güzel hatırı için
- Güzeli herkes sever
- Güzelim
- Güzellerin talihi çirkin olur
- Güzel olmak
Güzel içeren birleşik kelimeler
Sözlük kayıtlarına göre güzel ile ilişkili olan birleşik kelimeler ve tamlamalar aşağıda yer almaktadır.
- Güzelavrat otu
- Güzel duyu
- Güzel güzel
- Güzelhatun çiçeği
- Güzel sanatlar
- Güzel yazı sanatı
- Bir güzel
- Gelişigüzel
- Camgüzeli
- Çayırgüzeli
- Denizgüzeli
- Dünya güzeli
- Erkek güzeli
- Kız güzeli
- Saksıgüzeli
