Hatay’ın "İpek Kanatlı" Hazinesi: Emel Duman ve Hatay Sarısı

Emel Duman’ın hikayesi, çocukluk yıllarında ninesinin yanında ipek böceklerini izleyerek başladı.

Geleneksel yöntemlerle ipek elde etmeyi ve bu ipeği tezgahlarda dokumayı öğrenen Duman, modern dünyanın tüketim hızına inat, sabır gerektiren bu el sanatını yaşatmak için ömrünü verdi.

Dünyada eşi benzeri az bulunan ve sadece Hatay bölgesine özgü olan "Hatay Sarısı" ırkı, Duman’ın çabalarıyla yok olmaktan kurtarıldı.

Geçtiğimiz Eylül ayında bu özel ipeğin coğrafi işaret tescili almasını sağlayan usta, bölgenin kültürel kimliğini de koruma altına almış oldu.

Ödüle layık görüldüğünü öğrendiğinde büyük bir şaşkınlık ve mutluluk yaşadığını ifade eden Duman, bu ödülün sadece kendisine değil, ipek böcekçiliğine emek veren herkese verildiğini söyledi.

"Sesimiz duyuldu, Hatay Sarısı’nın kıymeti anlaşıldı" diyerek duygularını paylaştı.

20 Ocak’ta Ankara’da düzenlenen törende ödülünü alan Emel Duman, ipek böceği yetiştiriciliğinin devlet nezdinde takdir görmesinin bu işin geleceği için çok kritik olduğunu vurguladı.

Bu ödül, Hatay’ın deprem sonrası toparlanma sürecinde kültürel bir moral kaynağı da oldu.

Duman’ın en büyük hayali, bu sanatı bir kadın kooperatifine dönüştürmek.

"Yanımıza birçok kadını alacağız" diyen usta, ipek böceği yetiştiriciliğinin ev hanımları için önemli bir gelir kapısı olabileceğini ve bu yolla köyden kente göçün önlenebileceğini savunuyor.

Yaşayan İnsan Hazinesi ödülüyle birlikte birçok kurumun projelerine destek vereceğine inanan Duman, daha önce hayal ettiği büyük üretim tesislerini ve eğitim atölyelerini kurmak için gün sayıyor.

İpekçilik, artık sadece bir hobi değil, Hatay için tescilli bir endüstri olma yolunda ilerliyor.

Bu yıl ipek böceği veriminin de oldukça yüksek olduğunu belirten Duman, başarısının tesadüf olmadığını, doğayla uyum içinde çalışmanın meyvelerini topladıklarını ifade etti.

Verimli hasadın üzerine gelen bu ödül, bölgedeki yetiştiriciler için de büyük bir teşvik oldu.

Vefa borcunu unutmayan Emel Duman, başarısında en büyük payın kendisine her zaman destek olan 82 yaşındaki annesi Bedia Doğruel ile teyzelerinde olduğunu söyledi.

"Bu kadınların emeği ve öğrettikleri olmasaydı bugün burada olamazdım" diyerek aile bağlarının önemine dikkat çekti.

Duman, ipek böcekçiliğinin sadece Hatay’da değil, uygun iklime sahip diğer bölgelerde de canlandırılmasını istiyor.

İpeğin doğal ve değerli bir ürün olduğunu hatırlatan usta, genç nesillere seslenerek bu zahmetli ama kutsal sanatı öğrenmeleri çağrısında bulundu.