İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski
Stockholm yönetimi, uzun vadede Ukrayna’nın 100 ila 150 Gripen savaş uçağından oluşan bir filoya sahip olmasını hedefliyor.
Açıklama, İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski tarafından Uppsala yakınlarındaki Uppland Hava Üssü’nde yapıldı. Böylece uzun süredir gündemde olan Gripen savaş uçaklarının Ukrayna’ya transferine ilişkin ilk somut karar duyurulmuş oldu.
İlk teslimatlar 2026’da başlayacak
İsveç Savunma Bakanı Pål Jonson yaptığı açıklamada, “Rusya Ukrayna’yı gökyüzünden kırmaya çalıştı. Ukrayna artık İsveç savaş uçaklarıyla hava gücünü inşa ediyor.” ifadelerini kullandı.
Gripen C/D savaş uçaklarının teslimatlarının gerekli hükümet kararları ve ihracat izinlerinin ardından 2026 yılının başlarında başlamasının planlandığı belirtildi. Ukraynalı pilot ve teknisyenlerin eğitim faaliyetlerinin ise sonbahar döneminde genişletileceği kaydedildi.
Gripen E/F alımı için AB kredisi kullanılacak
Plan kapsamında Ukrayna’nın, yeni nesil Gripen E/F savaş uçaklarının tedariki için Avrupa Birliği’nin Ukrayna Destek Kredisi kapsamında sağlanan 2,5 milyar avroluk finansmanı kullanacağı bildirildi.
İsveç yönetimi, Gripen C/D savaş uçaklarının kısa vadeli operasyonel ihtiyacı karşılayacağını, Gripen E/F platformlarının ise Ukrayna’nın gelecekteki hava kuvvetleri yapılanmasının temel unsurlarından biri olacağını değerlendiriyor.
Gripen’in operasyonel avantajları dikkat çekiyor
Saab tarafından geliştirilen Gripen savaş uçakları; kısa pistlerden operasyon yapabilmesi, hızlı bakım ve yeniden silahlandırma kapasitesi ile öne çıkıyor. Platformun özellikle dağınık üs yapılarında ve yoğun baskı altındaki operasyon ortamlarında görev yapabilecek şekilde tasarlandığı belirtiliyor.
Pål Jonson konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Gripen; sayısal olarak dezavantajlı, baskı altında ve dağınık üslerden operasyon yapmak zorunda kalabilecek bir ülke için geliştirildi.” ifadelerini kullandı.
Gripen C/D savaş uçaklarının IRIS-T, AIM-120 AMRAAM ve Meteor hava-hava füzelerini kullanabildiği belirtilirken, özellikle Meteor füzesinin Ukrayna’ya görüş ötesi hava muharebesinde önemli avantaj sağlayabileceği ifade ediliyor.
Meteor füzesi öne çıkıyor
100 kilometrenin üzerindeki etkili menziliyle dikkat çeken Meteor hava-hava füzesinin, mevcut Ukrayna F-16’larında bulunmayan bir kabiliyet sunduğu kaydedildi.
Askeri analist Andrii Kharuk, Meteor entegrasyonunun Gripen’in F-16’ya kıyasla en önemli avantajlarından biri olduğunu belirterek, Ukraynalı pilotlara Rus savaş uçaklarına karşı daha uzun menzilli angajman kapasitesi sağlayacağını ifade etti.
Yeni nesil Gripen E/F varyantı daha gelişmiş sistemler taşıyor
Ukrayna’nın satın almayı planladığı Gripen E/F varyantının; AESA radar, gelişmiş elektronik harp sistemi ve artırılmış silah taşıma kapasitesiyle önceki Gripen C/D versiyonuna göre önemli geliştirmeler içerdiği aktarıldı.
Saab CEO’su Micael Johansson daha önce yaptığı açıklamada şirketin yılda 20 ila 30 uçak üretim kapasitesine sahip olduğunu belirtmişti. Ukrayna’nın ayrıca 2033 sonrasında bazı Gripen bileşenlerinin yerli üretimi için de değerlendirmelerde bulunduğu ifade ediliyor.
