Kongo'da eski Devlet Başkanı Kabila'ya hapis kararı

• Kabila, M23 isyancı grubuyla iş birliği yaptığı suçlamalarıyla “ihanet” ve “savaş suçları”ndan hüküm giydi.
• Temmuzdan bu yana gıyabında yargılanan Kabila’nın nerede olduğu bilinmiyor.
• Kabila’ya, ülkeye 29 milyar dolar, Kuzey Kivu ve Güney Kivu eyaletlerine toplam 4 milyar dolar tazminat ödemesi cezası verildi.
• Kabila’nın partisi kararı “siyasi” bulurken, eyalet avukatları adaletin yerine geldiğini savundu.

Başkent Kinşasa’daki Yüksek Askeri Mahkeme, 58 yaşındaki Kabila’yı idama mahkûm ederek derhal tutuklanması talimatını verdi. Ancak cezanın nasıl uygulanacağı belirsiz, çünkü Kabila’nın yeri bilinmiyor. Eski lider en son bu yılın başlarında M23’ün kontrolündeki bir şehirde görülmüştü.

İsyancılarla iş birliği suçlaması

Hükümet, ocak ayında Ruanda destekli M23 militanlarının doğuda düzenlediği ani saldırılarla stratejik maden şehirlerini ele geçirdiğini, Kabila’nın bu süreçte isyancılara destek verdiğini öne sürdü. Kabila, şubat ayında Sunday Times’a verdiği demeçte M23’e destek verdiğini kabul etmişti.

Siyasi partiden tepki

Kabila’nın partisi PPRD, kararı “siyasi” olarak nitelendirdi. Parti sekreteri Emmanuel Ramazani Shadary, Associated Press’e yaptığı açıklamada, “İktidardaki diktatörlüğün niyeti, önemli bir siyasi aktörü ortadan kaldırmaktır,” dedi.

Yerel tepkiler

Kuzey ve Güney Kivu eyaletlerini temsil eden avukat Richard Bondo ise karardan memnuniyet duyduklarını belirterek, “Bu karar, Kongo halkı adına adaletin sağlandığını gösteriyor,” ifadesini kullandı.

Kabila’nın siyasi mirası

Joseph Kabila, 2001’de babası Laurent Kabila’nın suikastıyla göreve gelmiş, 2019’a kadar 18 yıl ülkeyi yönetmişti. Görev süresi 2017’de bitmesine rağmen seçimleri iki yıl erteleyerek iktidarda kalmış, 2019’da Félix Tshisekedi’ye karşı iktidarı kaybetmişti. Mayıs ayında dokunulmazlığı kaldırılan Kabila, nisan ayında M23’ün kontrolündeki Goma’ya dönmüş, daha sonra izini kaybettirmişti.

Çatışmaların bilançosu

M23 militanlarının ocakta Goma’yı, şubatta Bukavu’yu ele geçirmesiyle çatışmalar yeniden tırmandı. Çatışmalarda yaklaşık 3 bin kişi hayatını kaybetti, yıllar içinde en az 7 milyon kişi yerinden edildi.