Kütahya'da usta eller çini sanatını geleceğe aktarıyor
UNESCO tarafından zanaatın başkenti olarak tescillenen Kütahya'da, geleneksel çini sanatı Olgunlaşma Enstitüsü atölyelerinde yeniden hayat buluyor.
0:00
--:--
Son Güncelleme: 15.01.2026 - 11:58
Kırk yıllık tecrübe enstitü çatısı altında buluştu
Kütahya çini sanatının yaşayan önemli isimlerinden biri olan Ali Kaya, yaklaşık 40 yıldır çamura şekil veriyor.
2020 yılından bu yana Kütahya Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde çalışmalarına devam eden usta, hem üretim yapıyor hem de bu kadim sanatın teknik sırlarını gelecek kuşaklara aktarmak için akademik bir disiplinle çalışıyor.
Selçuklu ve Osmanlı mirası modern dokunuşlarla korunuyor
Atölyede gerçekleştirilen üretimlerin merkezinde, Selçuklu’nun karakteristik geometrik desenleri ile Osmanlı’nın zarafetini simgeleyen çiçek motifleri yer alıyor.
Ali Kaya, bu klasik desenleri sadece tekrar etmekle kalmayıp, günümüz estetik anlayışına uygun çağdaş yorumlarla yeniden tasarlayarak eserlerin modern mekanlarda yer bulmasını sağlıyor.
Çamurun sanata dönüşündeki ilk adım: hamur hazırlığı
Çini üretim süreci, büyük bir sabır ve titizlik gerektiren hamur hazırlama aşamasıyla başlıyor.
Kaolin, kuvars ve feldspat gibi madenlerin özel oranlarla karıştırılmasıyla elde edilen çini hamuru, şekillendirmeye uygun hale gelene kadar çeşitli işlemlerden geçiriliyor.
Bu aşamadaki hatasızlık, eserin fırınlama sonrası sağlamlığını belirliyor.
Şekillendirme ve çarkın büyüsü
Hazırlanan hamur, ustanın ellerinde torna veya kalıp yöntemleriyle form kazanıyor.
Tabak, vazo ya da duvar panosu gibi objeler, Ali Kaya’nın ustalığıyla pürüzsüz bir yüzeye kavuşturuluyor.
Bu aşamada objenin kuruma süreci, çatlamaların önlenmesi için kontrollü bir ortamda gerçekleştiriliyor.
Tahrirleme: desenlerin siyah sınırları
Çini yüzeyine aktarılan desenlerin hatlarının belirlendiği "tahrirleme" aşamasında, usta eller ince fırçalarla siyah boya kullanarak motiflerin sınırlarını çiziyor.
Kütahya çiniciliğinde bu aşama, desenin tüm karakterini ortaya çıkaran en zorlu ve dikkat gerektiren süreçlerden biri olarak kabul ediliyor.
Boyama aşamasında renklerin dili
Sınırları çizilen desenler, Kütahya’ya özgü renklerle hayat buluyor.
Geçmişte kobalt mavisi ve turkuazın hakim olduğu palet, günümüzde sanatçıların dokunuşlarıyla daha geniş bir renk yelpazesine kavuştu.
Boyama sırasında kullanılan boyaların pişme sonrası alacağı renkler, ustanın tecrübesine dayalı bir öngörüyle uygulanıyor.
Pişirme öncesi son hazırlık ve sırı çekme
Boyanan eserlerin üzerine "sır" adı verilen camsı tabaka uygulanmadan önce son kontroller yapılıyor.
Sırlama işlemi, çininin o kendine has parlaklığını kazanmasını sağladığı gibi, üzerindeki desenlerin binlerce yıl bozulmadan kalmasını garanti altına alan koruyucu bir katman işlevi görüyor.
Fırınlama: toprağın ateşle imtihanı
Hazırlanan eserler, 900 ila 1000 derece arasındaki sıcaklıktaki fırınlara yerleştiriliyor.
"Ateş açan çiçekler" tabirinin hayat bulduğu bu aşamada, usta ellerin aylarca süren emeği ateşle son şeklini alıyor.
Fırından çıkan her eser, Kütahya’nın toprak ve ateşle yazılan tarihinin yeni bir sayfasını oluşturuyor.
Kütahya çinisinin dünyadaki prestiji
Kütahya Olgunlaşma Enstitüsü'nde üretilen bu eserler, sadece yerel birer obje değil, uluslararası sergilerde Türkiye'nin kültürel temsilcisi olarak boy gösteriyor.
Ali Kaya gibi ustaların elinden çıkan bu nadide parçalar, Kütahya’nın UNESCO "Zanaat ve Halk Sanatları" şehri ünvanını ne kadar hak ettiğini tüm dünyaya bir kez daha kanıtlıyor.
Kaynak:
GDH Haber
etiketler
İLGİLİ HABERLER
SAMDOB, 'Cavalleria Rusticana' operasını sahnelemeye hazırlanıyor
68. Grammy Ödülleri Los Angeles’ta düzenlenen törenle sahiplerini buldu
Ispartalı yazar Silleli, 61 yıldır biriktirdiği binlerce kitabı hediye ediyor
Kütahya depremle sallandı | 2 Şubat AFAD ve Kandilli Rasathanesi son depremler listesi
2025’te Türkiye’ye en çok turist gönderen ülkeler belli oldu: Turizmde tarihi rekor
Gazze’nin simgesi Hind Receb’in filmi Avrupa Konseyi’nde
DİĞER HABERLER
2025’te Türkiye’ye en çok turist gönderen ülkeler belli oldu: Turizmde tarihi rekor
68. Grammy Ödülleri Los Angeles’ta düzenlenen törenle sahiplerini buldu
Gazze’nin simgesi Hind Receb’in filmi Avrupa Konseyi’nde
SAMDOB, 'Cavalleria Rusticana' operasını sahnelemeye hazırlanıyor
Ispartalı yazar Silleli, 61 yıldır biriktirdiği binlerce kitabı hediye ediyor
Neyin ve hicvin efsane ismi: Neyzen Tevfik
Bursalı devdah, sanatını 'Yaşayan İnsan Hazinesi' ödülüyle taçlandırdı
Duygu dolu dizelerin şairi: Özdemir Asaf vefatının 45. yılında anılıyor
Unutulan valizler Deniz Sağdıç ile sanat eserine dönüşecek
Dünyaca ünlü illüzyonistler Türkiye Magic Festival'inde İstanbul’da buluştu

