Letonya "İstanbul Sözleşmesi"nden çekilme kararı aldı

• Letonya’da 13 saat süren tartışmanın ardından karar, 100 sandalyeli parlamentoda 56 "evet" oyuyla kabul edildi.
• Kararın yürürlüğe girmesi için Letonya Cumhurbaşkanı Edgars Rinkevics'in 10 gün içinde onay vermesi gerekiyor.
• Çekilmeyi destekleyen sağcı partiler, sözleşmenin "cinsiyet ideolojisine dayalı radikal feminizmin ürünü" olduğunu ve şiddetle mücadeleyle ilgisi olmadığını savundu.
• Karar öncesinde Letonya Parlamentosu önünde kitlesel protestolar düzenlendi ve bazı siyasi partiler kararı Anayasa Mahkemesine taşımayı değerlendiriyor.

Letonya, kadınlara yönelik şiddetle mücadele konusunda önemli bir uluslararası anlaşma olan "İstanbul Sözleşmesi"nden çekilme kararı alan ülkeler arasına katıldı.

Ülkenin kamu yayıncısı LSM'nin haberine göre, parlamento (Saeima), 13 saatten uzun süren hararetli bir tartışmanın ardından çekilme kararını oyladı. Oylamada 56 milletvekili "evet" oyu kullanırken, 32 "hayır" ve 2 "çekimser" oyu çıktı.

Devletin çıkarları vurgusu

Kararın yürürlüğe girmesi için şimdi Letonya Cumhurbaşkanı Edgars Rinkevics'in önüne gitmesi gerekiyor. Cumhurbaşkanı'nın 10 gün içinde kararı onaylaması beklenirken, kararı parlamentoya geri gönderme hakkı da bulunuyor.

Rinkevics, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, kararın ideolojik ya da siyasi gerekçelerle değil, tamamen devlet çıkarları ve hukuki hususlar açısından değerlendireceğini belirtti.

Kararın referanduma götürülme ihtimali de zor olsa da, bazı siyasi partiler kararı ülkenin Anayasa Mahkemesi'ne taşımayı planlıyor. Öte yandan, parlamento önünde çekilme kararına karşı kitlesel protestolar düzenlendi.

Karar tartışmalara neden oldu

Sözleşmeden çekilme yasası, sağcı muhalefet partisi Latvia First (Letonya İlk Sırada) tarafından gündeme getirildi. Partinin temsilcisi Inguna Millere, Politico'ya yaptığı açıklamada, İstanbul Sözleşmesi'nin çekilme gerekçesini savundu.

Millere, sözleşmenin "cinsiyet ideolojisine dayalı radikal feminizmin ürünü" olduğunu ve Letonya’nın sözleşmeyi onaylamasının "şiddetle mücadeleyle hiçbir ilgisi olmayan siyasi bir pazarlama" olduğunu öne sürdü.

Uluslararası Sözleşme, 2011 yılında İstanbul'da kabul edilmişti. Türkiye de 2021 yılında, sözleşmenin toplumsal cinsiyet eşitliği ve geleneksel aile değerlerine zarar verdiği yönündeki tartışmalar nedeniyle bu sözleşmeden çekilme kararı almıştı.

Avrupa Birliği, 2017'de sözleşmeyi imzalarken; Rusya ve Azerbaycan imzalamayı reddetmiş; Çekya, Slovakya, Litvanya, Macaristan, Ermenistan ve Bulgaristan ise imzalamalarına rağmen yürürlüğe koymamıştı.