Tarihte Bugün: Litvanya, Letonya ve Estonya SSCB'ye katıldı

• Kararlar, Kızıl Ordu'nun Haziran 1940'ta üç Baltık ülkesini tamamen işgal etmesinin ardından geldi.
• İşgal sonrası düzenlenen ve tek partili listelerin katıldığı hileli seçimlerle "Halk Meclisleri" oluşturuldu.
• 21 Temmuz 1940'ta toplanan bu meclisler, Moskova'nın talimatıyla Sovyetler Birliği'ne katılma taleplerini ilan etti.
• Bu ilhak, ABD ve birçok Batı ülkesi tarafından yasa dışı kabul edildi ve Baltık ülkelerinin diplomatik temsilcilikleri faaliyetlerini sürdürdü.

Molotov-Ribbentrop Paktı ile başlayan süreç

Baltık ülkelerinin bağımsızlığını sona erdiren olaylar zinciri, 23 Ağustos 1939'da Nazi Almanyası ile Sovyetler Birliği arasında imzalanan Molotov-Ribbentrop Paktı ile başladı. Bu saldırmazlık paktının gizli protokolleri, Doğu Avrupa'yı iki totaliter rejim arasında nüfuz alanlarına ayırıyordu ve Baltık devletleri Sovyet nüfuz alanına bırakılıyordu.

Paktın imzalanmasından kısa bir süre sonra SSCB, Estonya, Letonya ve Litvanya'ya "karşılıklı yardım anlaşmaları" dayatarak topraklarında askeri üsler kurma hakkı elde etti. Bu, yaklaşan tam teşekküllü işgalin ilk adımıydı ve Baltık ülkelerinin egemenliğini fiilen ortadan kaldırıyordu.

Kızıl Ordu'nun işgali ve kukla hükümetlerin kuruluşu

Haziran 1940'a gelindiğinde Sovyetler Birliği, bu ülkelere ültimatomlar vererek hükümetlerin değiştirilmesini ve Kızıl Ordu birliklerinin sınırsız geçişini talep etti. Direnişin imkansızlığı karşısında üç ülke de Sovyet taleplerini kabul etmek zorunda kaldı ve Kızıl Ordu tarafından tamamen işgal edildi

İşgalin hemen ardından, bağımsız hükümetler dağıtıldı ve yerlerine Moskova'ya sadık komünistlerin ağırlıkta olduğu "halk hükümetleri" kuruldu. Temmuz ayında ise demokratik olmayan, hileli ve tek partili seçimler düzenlenerek "Halk Meclisleri" oluşturuldu ve bu meclisler, 21 Temmuz'da Sovyetler Birliği'ne katılma kararını alarak ilhak sürecini resmileştirdi.

Uluslararası hukuka aykırı ilhak ve sonuçları

Estonya, Letonya ve Litvanya'nın SSCB tarafından ilhakı, uluslararası hukukun açık bir ihlali olarak kabul edilmektedir. Bu karar, halkın iradesini yansıtmayan ve askeri işgal koşulları altında toplanan meclisler tarafından alınmıştır.

Bu olayın ardından Baltık ülkelerinde kitlesel sürgünler, siyasi baskılar ve Sovyetleştirme politikaları başladı; on binlerce insan Sibirya'daki Gulag kamplarına sürüldü. Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere birçok Batı devleti, bu ilhakı hiçbir zaman tanımadı ve Baltık ülkelerinin diplomatik misyonlarını tanımaya devam etti. Bu "tanımama politikası", 1991'de bağımsızlıklarını yeniden kazanana kadar Baltık halkları için önemli bir umut kaynağı oldu.