Louvre soygunundan dev müzelere: 2025 sanat raporu

2025 yılı, sanat dünyası için hem krizlerin hem de devrimsel dönüşümlerin yaşandığı bir yıl oldu. Paris’teki bir güvenlik zaafından Londra’daki yeni nesil müze modellerine kadar, bu yılın öne çıkan olayları kültürel mirasa bakış açımızı kökten değiştirdi.

1. Louvre soygunu ve müze güvenliğinde yeni dönem

Dünyanın en çok ziyaret edilen müzesi olan Louvre, tarihinin en büyük sarsıntılarından birini yaşadı. Gün ortasında maskeli kişilerce gerçekleştirilen 102 milyon dolarlık Fransız kraliyet mücevherleri soygunu, sanat dünyasında şok etkisi yarattı.

Olayın ardından müze, 80 milyon euroluk dev bir güvenlik yatırımı paketini devreye sokmak zorunda kaldı. Bu durum, sanat kurumlarının sadece eserleri sergilemekle değil, aynı zamanda hibrit tehditlere karşı teknolojik kaleler kurmakla da yükümlü olduğunu gösterdi.

2. İklim krizi ve Getty Müzesi’nin yangın sınavı

Los Angeles’ta patlak veren büyük orman yangınları, ünlü Getty Villa’yı alevlerin sınırına kadar getirdi. Kültürel mirasın iklim krizine karşı ne kadar savunmasız olduğu bu olayla bir kez daha kanıtlandı.

Müzenin son anda kurtarılması bir mucize olarak değerlendirilirken, Getty yönetimi afetlere dayanıklı altyapı inşa etmek için finansal piyasalarda tahvil satışına gitme kararı aldı. Bu hamle, sanatın sürdürülebilirliği için yeni bir ekonomik modelin başlangıcı olabilir.

3. Terracotta askerleri: Ziyaretçi ve teknoloji çatışması

Çin’in kadim Terracotta Ordusu'nda bir ziyaretçinin eserlere zarar vermesi, "koruma" kavramının sadece teknolojiyle sağlanamayacağını gösterdi. İtalya'daki selfie kısıtlamalarıyla birleşen bu süreç, müzelerde insan davranışlarının kontrol edilmesi üzerine küresel bir tartışma başlattı.

Binlerce yıllık eserlerin korunmasında, katı güvenlik önlemleri ile ziyaretçi deneyimi arasındaki hassas denge yeniden kurgulanıyor.

4. Londra'nın devrimsel müze modeli: V&A East Storehouse

Londra’da kapılarını açan V&A East Storehouse, klasik müze anlayışını yıkarak "açık depo" sistemine geçti. Yüz binlerce eserin tozlu raflardan çıkarılarak ziyaretçilerin erişimine sunulduğu bu model, şeffaflığı ve demokratik erişimi merkeze alıyor.

Küratörlerin seçtiği birkaç eser yerine, devasa bir arşivi bizzat keşfetme imkanı sunan bu model, 21. yüzyıl müzeciliğinin yeni standartı olmaya aday.

5. Abu Dabi: Çölün ortasında yükselen kültür üssü

2025, Abu Dabi’nin küresel sanat piyasasının merkezine yerleştiği yıl oldu. TeamLab’in dijital sanat merkezi, Zayed Ulusal Müzesi ve Doğa Tarihi Müzesi’nin eş zamanlı yükselişi, kenti bir "müzeler adası"na dönüştürdü.

Ayrıca Frieze sanat fuarının Abu Dabi ayağının duyurulması, sanat piyasasının rotasını Batı’dan Doğu’ya doğru kaydıran en somut adım oldu.