Macaristan'da Magyar hükümeti "servet vergisi" hazırlığında

• Macaristan hükümeti, 1 milyar forintin (yaklaşık 2,4 milyon sterlin) üzerindeki servetlere yıllık yüzde 1 vergi getirmeyi planlıyor.
• Başbakan Péter Magyar, düzenlemeyi "ceza değil, sosyal adaletin gereği" olarak savunuyor.
• Verginin özellikle Viktor Orbán döneminde kamu ihaleleriyle büyüyen iş insanlarını etkilemesi bekleniyor.
• Muhalifler ve bazı ekonomistler ise uygulamanın yatırım ortamına zarar verebileceği uyarısında bulunuyor.

Macaristan'da mayıs ayında yapılan seçimlerle Viktor Orbán'ın 16 yıllık iktidarı sona ererken, yeni Başbakan Péter Magyar yönetimi ülkenin ekonomik yapısını değiştirmeye hazırlanıyor.

Hükümetin gündemindeki en dikkat çekici düzenlemelerden biri ise servet vergisi. Maliye Bakanı András Kármán'ın 5 Haziran'da ayrıntılarını açıklaması beklenen plan kapsamında, belirli bir seviyenin üzerindeki servetlerden yıllık vergi alınması öngörülüyor.

Bu adım gerçekleşirse Macaristan, Avrupa Birliği içinde son yıllarda servet vergisini yeniden uygulamaya koyan ilk ülkelerden biri olacak.

Hedefte Orbán döneminin zenginleri var

Yeni hükümetin söylemlerinde en çok öne çıkan konulardan biri, Orbán döneminde oluştuğu öne sürülen ekonomik ayrıcalık sistemi.

Siyasi iktidara yakın iş insanlarının kamu ihaleleri ve devlet destekleri sayesinde büyük servetler elde ettiği yönündeki eleştiriler uzun süredir ülke gündeminde yer alıyor.

Siyasi ekonomist Zoltán Pogátsa'nın yaptığı araştırmaya göre, Macaristan'ın en zengin 50 kişisinden 38'i servetlerini doğrudan ya da dolaylı olarak Orbán dönemindeki kamu projeleri sayesinde büyüttü.

Yeni hükümet, servet vergisini bu sistemin yarattığı gelir eşitsizliğini azaltacak bir araç olarak görüyor.

Vergi nasıl uygulanacak?

Tisza Partisi'nin seçim programına göre:

• 1 milyar forint üzerindeki servetlere yıllık yüzde 1 vergi uygulanacak.
• Gayrimenkuller, şirket hisseleri ve yurtdışındaki varlıklar vergi kapsamına alınacak.
• Yat, özel uçak, sanat eserleri ve lüks otomobiller de servet hesabına dahil edilecek.
• Vergiden kaçınmayı önlemek amacıyla eş ve çocuklar üzerindeki varlıklar da hesaplamaya katılabilecek.

Ancak düzenlemenin nihai detayları henüz açıklanmış değil.

Orbán'ın en yakın isimleri etkilenebilir

Vergiden etkilenmesi beklenen isimler arasında Orbán döneminin en tanınmış iş insanları bulunuyor.

Bunların başında yaklaşık 5 milyar dolarlık servetiyle ülkenin en zengin kişisi olan Lőrinc Mészáros geliyor. Eski bir tesisatçı olan Mészáros, enerji, inşaat, turizm, finans ve medya sektörlerinde faaliyet gösteren dev bir iş ağına sahip.

Orbán'ın damadı István Tiborcz da verginin hedef alabileceği isimler arasında gösteriliyor.

Avrupa'da yeniden gündeme geliyor

Servet vergisi son yıllarda birçok ülkede yeniden tartışılmaya başlandı.

Brezilya, İngiltere ve bazı ABD eyaletlerinde benzer öneriler gündeme gelirken, Fransa'da kaldırılan servet vergisinin yeniden uygulanması da siyasi tartışmaların merkezinde yer alıyor.

Macaristan'ın bu konuda ilk somut adımı atan ülke olması durumunda, Avrupa'da yeni bir tartışma dalgasının başlaması bekleniyor.

Eleştiriler de yükseliyor

Düzenleme iş dünyasında ve bazı ekonomistler arasında endişe yaratmış durumda.

Eleştirmenler, servet vergisinin girişimcileri ve yatırımcıları cezalandırabileceğini savunuyor.

Ekonomist Viktor Zsiday, haksız yollarla edinilen servetlerin çözümünün yeni vergiler değil, yargı süreçleri olması gerektiğini belirtiyor.

Bazı uzmanlar ise 1 milyar forintlik eşiğin çok düşük olduğunu ve orta ölçekli işletme sahiplerinin de vergiden etkilenebileceğini ifade ediyor.

Gelir eşitsizliği tartışması büyüyor

Araştırmalara göre Macaristan'da servetin yaklaşık yüzde 35'i nüfusun en zengin yüzde 1'inin elinde bulunuyor. En zengin yüzde 10'luk kesim ise ülke varlıklarının üçte ikisinden fazlasını kontrol ediyor.

Yeni hükümet, servet vergisinden elde edilecek kaynakla düşük gelirli kesimlere yönelik vergi indirimleri ve sosyal destek programlarını finanse etmeyi planlıyor.

Tartışmalar sürerken, Macaristan'ın önümüzdeki haftalarda açıklayacağı düzenleme yalnızca ülke ekonomisi için değil, Avrupa'daki vergi politikaları açısından da yakından takip edilecek.