Mark Rutte NATO'nun bir sonraki genel sekreteri olacak

Mark Rutte, ittifakın 32 üyesinin de Hollanda'nın görevden ayrılan başbakanının Jens Stoltenberg'in yerine geçmesi konusunda anlaşmasının ardından NATO'nun bir sonraki genel sekreteri olacak.

Salı günü Macaristan ve Slovakya'nın desteklerinin ardından Perşembe günü de Romanya Rutte'ye desteğini teyit etti ve Romanya Cumhurbaşkanı Klaus Iohannis NATO'nun en üst düzey görevi için adaylığını geri çekti.

Milli Savunma Yüksek Konseyi toplantısı sırasında Iohannis, NATO müttefiklerini adaylığını geri çektiği konusunda bilgilendirdiğini söyledi.

Rutte NATO'nun liderliğini kritik bir dönemde devralacak. Yeni görevine 2 Ekim'de, yani saldırgan bir Rusya'ya karşı Doğu Avrupa'nın en başarılı caydırıcı gücü olan askeri ittifakın kaderini şekillendirecek olan ABD seçimlerinden bir ay önce başlayacak. Cumhuriyetçilerin adayı olan eski ABD Başkanı Donald Trump NATO'da kalma sözü verdi ancak yeniden seçilmesi halinde ABD'nin Ukrayna'ya yaptığı yardımı kesmekle tehdit etti.

Gözlemciler ise Rutte'nin farklı kesimlerden siyasetçilerle anlaşma yapabilme becerisi sayesinde "Trump'a fısıldayan adam" olduğunu, hatta dönemin ABD Başkanı'nın övgüsünü kazandığını belirtiyor

Rutte'nin onaylanması aynı zamanda NATO liderlerinin ittifakın 75. yıldönümünü kutlamak üzere Washington'a gidecekleri Temmuz ayından önce halefiyet meselesinin de açıklığa kavuşması anlamına geliyor.

Rutte'nin NATO'nun başına geçme arayışı uzun bir yolculuk oldu. Geçtiğimiz Kasım ayından beri bu görev için kampanya yürütüyor.

Rutte, 2014 öncesinde Rusya'nın Nord Stream 2 boru hattı projesine verdiği desteği sorgulayan Doğu Avrupa ülkelerinin desteğini alma konusunda yeterince aktif olmamakla eleştiriliyor.

Rutte ayrıca AB'nin beşinci büyük ekonomisinin 14 yıllık başbakanlığı boyunca Hollanda'nın savunma harcamalarını NATO'nun GSYH'nin yüzde 2'si hedefine ulaştırmakta sürekli başarısız oldu. NATO'nun son rakamlarına göre Hollanda'nın nihayet bu yıl bu hedefe ulaşması bekleniyor.

Romanya Cumhurbaşkanı Iohannis ise bu yarışa geç katıldı. Mart ayında adaylığını açıkladığında NATO müttefiklerinin üçte ikisi çoktan Rutte'nin yanında yer almıştı. Üç ay süren yarış boyunca Iohannis 32 müttefik arasında sadece bir oy alabildi - Macaristan Başbakanı Viktor Orbán'ın oyu.

Rutte'nin seçimi aynı zamanda Stoltenberg'in görev süresinin dört kez uzatıldığı uzun bir sürecin ardından geldi.

Müttefikler 2017 yılında genel sekreterin görev süresini Eylül 2020 sonuna kadar uzatmayı tercih ettiler. Bu tarih 2019'da Eylül 2022'ye çekildi. Rusya'nın Ukrayna'yı işgali, Eylül 2023'e kadar sürecek olan bir başka uzatmaya yol açtı. Geçen yıl Temmuz ayında NATO müttefikleri Stoltenberg'in genel sekreterlik görev süresini bir yıl uzatma konusunda anlaştılar.

Stoltenberg geçen hafta POLITICO'ya verdiği demeçte "İttifakın iyi bir halef bulacağından çok eminim" dedi.