New York Times yazarından Trump'a İsrail mektubu

• Friedman, Trump’a seslendiği mektubunda “İsrail hükümeti bizim müttefikimiz değil” dedi.
• Netanyahu’nun Trump’ı aptal yerine koymaya çalıştığını belirten Friedman, Trump’ın İsrail’e danışmadan Hamas, Husiler ve İran ile görüşmesini etkileyici adımlar olarak nitelendirdi.
• Friedman, İsrail’in aşırı milliyetçi ve mesihçi politikalarının ABD’nin bölgesel çıkarlarına zarar verdiğini vurguladı.

ABD’li siyasi analist ve New York Times köşe yazarı Thomas L. Friedman, Başkan Donald Trump’a hitaben kaleme aldığı açık mektupta, İsrail hükümetinin artık ABD’nin Orta Doğu’daki temel çıkarlarına hizmet etmediğini ve müttefik olarak görülemeyeceğini savundu.

“Bu İsrail hükümeti, bizim dostumuz değil” diyen Friedman, İsrail’in aşırı milliyetçi ve mesihçi yapısının hem bölge barışını hem de ABD’nin uzun vadeli güvenlik stratejilerini tehdit ettiğini ifade etti.

Friedman’ın mektubun girişinde şu ifadeleri kullandı:

Önümüzdeki hafta bölgeye seyahat ederek, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar liderleriyle görüşmeleriniz- ve İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile görüşmeyi planlamıyor olmanız- bana şu hayati gerçeği anlamaya başladığınızı gösteriyor: İsrail hükümeti ABD'nin bölgedeki temel çıkarlarını tehdit edecek şekilde davranıyor ve Netanyahu bizim dostumuz değil.

— Friedman - New York Times

“Netanyahu sizi kuklası yapabileceğini zannetti”

Açık mektupta Friedman, İsrail halkının ABD halkıyla karşılıklı bir sadakat duygusuna sahip olduğuna inandığını ifade ederken, Netanyahu’nun liderliğindeki hükümetin, İsrail tarihinde ilk kez Arap komşularıyla barışı ve güvenliği ikinci plana attığını söyledi. Hükümetin temel hedefinin, Batı Şeria’nın ilhakı, Gazze’den Filistinlilerin sürülmesi ve buraya yeniden yerleşimlerin inşası olduğunu belirtti.

Friedman’a göre, Netanyahu hükümeti ABD’nin bölgedeki jeopolitik mimarisine zarar veriyor. 1973 Savaşı sonrası Nixon ve Kissinger’ın inşa ettiği ittifak yapısının temelinin iki devletli çözüme dayandığını hatırlatan Friedman, Netanyahu’nun bu mimariyi terk ettiğini, Batı Şeria’nın ilhakını öncelik haline getirdiğini vurguladı.

“Netanyahu, sizi kendi kuklası yapabileceğini cidden düşündü.” diyen Friedman, “Tam da bu yüzden, Hamas, İran ve Husilerle yürüttüğünüz bağımsız müzakereler aracılığıyla ona, sizi satın alamayacağını ve onun kuklası olmayacağınızı göstermenizden etkilendim. Açıkçası, bu onu paniğe sürüklemiş durumda.” ifadelerini kullandı.

“Netanyahu kendi çıkarlarını düşünüyor”

Friedman, Biden yönetiminin Suudi Arabistan-İsrail normalleşmesini sağlamak için gösterdiği çabaların Netanyahu tarafından kişisel çıkar uğruna sabote edildiğini vurguladı.

Kabinesindeki aşırı unsurların baskısıyla Netanyahu’nun, iki devletli çözüm vizyonuna karşı çıktığını ve hakkındaki yolsuzluk davalarından korunmak adına iktidardan vazgeçmeyi göze alamadığını ifade etti.

“Netanyahu kişisel çıkarlarını İsrail ve Amerika'nın çıkarlarının önüne koydu.” Friedman, bu konuyu mektubunda şu sözlerle dile getirdi:

Biden yönetimi yaklaşık bir yıl boyunca, Netanyahu'ya tek bir şey yapması için yalvardı: Suudi Arabistan'ın İsrail ile ilişkilerini normalleştirmesi karşılığında, yapılandırılmış bir yönetim ile iki devletli çözüm için Filistin Yönetimiyle diyalog başlatmayı kabul etmek. Bu şekilde İran'ı dengelemek ve Çin'i devre dışı bırakmak için ABD-Suudi Arabistan güvenlik anlaşmasının Kongre'den geçmesinin önü açılmış olacaktı. Ancak, Netanyahu bunu reddetti, çünkü kabinesindeki aşırılıkçılar, bunu yaparsa hükümetini devireceklerini söylediler ve çok sayıda yolsuzluk suçlamasıyla yargılanan Netanyahu, olası bir hapis cezasının önüne geçebilmek amacıyla başbakanlık zırhından vazgeçmeyi göze alamazdı.

— Friedman - New York Times

“Netanyahu Akdeniz’de yeni bir Vietnam istiyor”

Friedman’a göre Netanyahu’nun Gazze’yi yeniden işgal planı, Hamas’a karşı bir alternatif sunmaktan uzak. Bu planın asıl amacının, tüm Filistinlileri bölgeyi terk etmeye zorlamak olduğunu ileri sürdü:

“Plan, açıkça dile getirilmese de, asıl amacı tüm Filistinlilerin bölgeyi terk etmeleri için baskı yapmak olan kalıcı bir İsrail askeri işgalidir. Bu daimi bir isyanın tarifidir - Akdeniz kıyısında yeni bir Vietnam.”

— Friedman - New York Times

İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in Gazze’de sivil nüfusu dörtte birlik alana sıkıştırma planına atıf yapan Friedman, İsrail ordusunun kalan sivil altyapıyı hedef almasının sivillerin kitlesel ölümüne yol açabileceğini belirtti.

“İsrail hükümeti müttefiklerimizi tehdit ediyor”

Friedman’a göre, Netanyahu’nun izlediği politika yalnızca İsrail’i değil, Ürdün ve Mısır gibi ABD’nin Orta Doğu’daki kilit müttefiklerini de istikrarsızlaştırma potansiyeline sahip.

ABD Merkez Komutanlığı’nın eski danışmanlarından Hans Wechsel’in sözlerine yer vererek, bu gelişmelerin ABD-Arap-İsrail güvenlik entegrasyonunu zayıflatabileceğini aktardı.

ABD Merkez Komutanlığı'nın eski kıdemli politika danışmanı Hans Wechsel'in bana söylediği gibi: "Filistinlilerin beklentileri açısından işler ne kadar daha vahim görünürse, bölge, İran ve Çin'e karşı uzun vadeli avantajlar sağlayabilecek ABD-Arap-İsrail güvenlik entegrasyonunu genişletmek açısından o kadar çok başarısız olacaktır.

— Friedman - News York Times

Netanyahu hükümetinin aşırı milliyetçi ve mesihçi politikalarının ABD’nin bölgesel çıkarlarını tehdit ettiğini vurgulayan Friedman, “Netanyahu hükümeti, aşırılık yanlısı gündemi uğruna bizim çıkarlarımıza zarar vermektedir. Netanyahu'nun diğer ABD başkanlarına yaptığı gibi sizi ezip geçmesine izin vermemeniz sizin için bir övünç kaynağıdır.” dedi.

İsrail’in ABD’nin dostu olmadığı gerçeğinin Washington’daki İsrail yanlısı isimleri rahatsız edebileceğini de şu sözlerle dile getirdi:

İsrail'in artık bir Amerikan müttefiki gibi davranmadığı ve böyle görülmemesi gereken bir hükümeti olduğu fikri, İsrail'in Washington'daki dostları için şok edici ve hazmedilmesi zor bir durum - ancak bunu hazmetmeleri gerekiyor.

— Friedman - New York Times

“Yahudi torunlarınız dünyadan dışlanmış bir devlette büyüyebilir”

Friedman mektubunda, Trump’a kişisel bir uyarı yaptı:

Sayın Başkan, Orta Doğu konusunda bağımsız içgüdüleriniz mevcut: Lütfen onları dinleyin; yoksa, kendinizi şu yaklaşan gerçekliğe hazırlamanız gerekebilir: Yahudi torunlarınız, Yahudi devletinin dışlanmış bir devlet olacağı bir dünyada yetişecek olan ilk Yahudi nesil olacak.

— Friedman - New York Times

Son olarak 7 Mayıs tarihli Haaretz gazetesinin başyazısına atıfta bulunarak, “Bu savaşı biz yürütüyoruz. Uyanmalı ve haykırmalıyız: Savaşı durdurun.” cümlesini alıntıladı.