Nobel Barış Ödülü Maria Corina Machado’ya verildi

• Machado, “özgür seçimler ve temsili hükümet” için birleşen muhalefetin kilit ismi olarak tanımlandı.
• Hayatına yönelik tehditlere rağmen ülkesini terk etmeyip milyonlara ilham verdi.
• 2024 seçimlerinde adaylığı yasaklanmış, muhalefetin adayı Edmundo González Urrutia’yı desteklemişti.
• Machado, daha önce Sakharov ve Vaclav Havel insan hakları ödüllerini kazanmıştı.

Norveç Nobel Komitesi, Maria Corina Machado’yu Venezuela’da demokratik değerler uğruna verdiği mücadelenin yanı sıra siyasi muhalefeti birleştiren rolüyle onurlandırdı. Komite Başkanı Jørgen Watne Frydnes, Machado’yu “bir zamanlar derin bir şekilde bölünmüş olan muhalefeti bir araya getiren kilit ve birleştirici bir figür” olarak nitelendirdi.

Frydnes, açıklamasında “Son bir yılda Bayan Machado saklanmak zorunda kaldı. Hayatına yönelik ciddi tehditlere rağmen ülkesinde kalmayı tercih etti. Bu kararı milyonlarca insana ilham verdi” dedi.

Muhalefetin simge ismi haline geldi

1967 doğumlu mühendis Machado, 2002’de kurduğu Súmate adlı sivil toplum örgütüyle Venezuela’da seçim şeffaflığını savunan ilk bağımsız yapıyı oluşturmuştu.

Ancak 2024’teki başkanlık seçimleri öncesinde adaylığı hükümet tarafından yasaklandı. Buna rağmen muhalefetin adayı Edmundo González Urrutia’ya destek vererek ve ülke genelinde barışçıl protestoları organize ederek rejime karşı mücadelenin simgesi haline geldi.

Önceki ödüller ve spekülasyonlar

Machado, Nobel Barış Ödülü’nden önce Avrupa Parlamentosu’nun Sakharov Özgür Düşünce Ödülü ve Avrupa Konseyi’nin Vaclav Havel İnsan Hakları Ödülü ile de onurlandırılmıştı.

Bu yılın Nobel açıklaması öncesinde ise ödülün ABD Başkanı Donald Trump’a gidebileceğine dair söylentiler gündemdeydi. Gazze’deki ateşkes planının onaylanması bu iddiaları güçlendirse de, Nobel gözlemcileri Trump’ın ödülü alma ihtimalini düşük görüyordu.

Olası adaylar arasında Sudan’daki “Acil Müdahale Odaları” ağı, Uluslararası Adalet Divanı (ICJ), Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC) ve Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) gibi isimler de bulunuyordu.

Ödül töreni Oslo’da yapılacak

Nobel Barış Ödülü, geleneksel olarak diğer kategorilerden farklı olarak Norveç’in başkenti Oslo’da veriliyor. Tıp, fizik, kimya ve edebiyat ödülleri bu hafta İsveç’in başkenti Stockholm’de sahiplerini buldu. Ekonomi ödülünün ise pazartesi günü açıklanması bekleniyor.