Pakistan'da tartışmalı anayasa değişikliği: Cumhurbaşkanı'na ömür boyu dokunulmazlık

• Pakistan Parlamentosu, mevcut Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir'e ömür boyu hukuki dokunulmazlık tanıyan 27. Anayasa Değişikliği'ni onayladı.
• Değişiklik, aynı zamanda Genelkurmay Başkanı'na Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanları üzerinde yetki veren "Savunma Kuvvetleri Komutanı" adlı yeni bir makam oluşturuyor.
• Muhalefet, kararı "demokrasiye indirilmiş darbe" olarak kınadı.

Pakistan Parlamentosu, hem Cumhurbaşkanı'na hem de mevcut Genelkurmay Başkanı'na ömür boyu hukuki takibattan muafiyet tanıyan tartışmalı bir anayasa değişikliğini onayladı. Meclis ve ardından Senato, Anayasa'nın 27. maddesinde yapılan bu değişikliği üçte iki çoğunlukla kabul etti.

Bu anayasa değişikliğiyle birlikte, mevcut Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari ömür boyu dokunulmazlık kazanıyor. Değişiklik aynı zamanda Pakistan Genelkurmay Başkanı'na daha geniş yetkiler tanıyor ve ülkenin Yüksek Mahkemesi'nin rolünü ve bağımsızlığını kısıtlıyor.

Genelkurmay Başkanı'na ömür boyu dokunulmazlık

Kanunun yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanı tarafından imzalanması bekleniyor. Yeni kanun, mevcut Genelkurmay Başkanı Asım Münir'e "Savunma Kuvvetleri Komutanı" adı altında yeni bir makam ihdas ediyor ve onu Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanlarının üzerinde bir konuma getiriyor.

Ayrıca, Hindistan ile yaşanan çatışma sonrasında Mayıs ayında "Mareşal" rütbesi verilen Münir'in, bu rütbe ve ayrıcalıklarını ömür boyu koruyacağı ve herhangi bir hukuki takibattan muaf tutulacağı belirtiliyor.

Değişiklik, anayasal davalara bakmakla yetkili tek kurum olacak yeni bir Federal Anayasa Mahkemesi kurulmasını da öngörerek Yüksek Mahkeme'nin yetkilerini kısıtlıyor. Ordu, 1947'deki bağımsızlıktan bu yana Pakistan'ın tarihinin yaklaşık yarısında ülkeyi yöneten en güçlü kurum olarak kabul ediliyor ve sıklıkla siyasete müdahale etmekle suçlanıyor.

"Demokrasiye darbe"

Muhalefet, bu anayasa değişikliğini şiddetle kınayarak, kararı "demokrasiye indirilmiş ölümcül bir darbe" olarak nitelendirdi.

Genelkurmay Başkanı Asım Münir, Kasım 2022'de Şahbaz Şerif hükümeti tarafından Genelkurmay Başkanlığı görevine atanmıştı. Münir, genellikle resmi askeri etkinliklerle sınırlı kalarak kamuoyu önünden uzak duran bir isim olarak biliniyor.

Ancak, geçtiğimiz Nisan ayında Hindistan kontrolündeki Keşmir'in Pahalgham bölgesinde yaşanan saldırının ardından Münir, bir tankın üzerinden Hindistan'ı "hesapsız bir askeri maceraya karşı hızlı, şok edici ve kararlı bir yanıtla" karşılamakla tehdit ederek kamuoyu önüne çıkmıştı. Münir, "Keşmirli kardeşlerimizi, Hint işgaline karşı kahramanca mücadelelerinde yalnız bırakmayacağız" demişti.