Pakistan’ın savaşta denenmiş savaş uçakları silah satışlarını artırıyor

Reuters’a konuşan kaynaklara göre İslamabad yönetimi, aralarında Orta Doğu ve Afrika ülkelerinin de bulunduğu en az 13 ülke ile silah satışına yönelik görüşmeler yürütüyor.

13 ülke ile görüşme, bazıları ileri aşamada

Reuters’a bilgi veren üç Pakistanlı savunma kaynağına göre, yürütülen temasların altı ila sekizi ileri aşamaya ulaşmış durumda. Görüşmelerin odağında, Çin ile ortak üretilen JF-17 Thunder savaş uçakları başta olmak üzere eğitim uçakları, İHA’lar ve çeşitli silah sistemleri yer alıyor.

Pakistan Savunma Bakanlığı ve ordu, devam eden müzakerelere ilişkin ayrıntı paylaşmazken, Savunma Üretim Bakanı Raza Hayat Harraj, birçok ülkenin Pakistan menşeli hava araçları ve mühimmatlara ilgi gösterdiğini doğruladı. Harraj, “Görüşmeler yürütülüyor ancak bu süreçler uluslararası baskılar nedeniyle her zaman sonuçlanmayabilir” ifadelerini kullandı.

İlginin artmasında tedarik zinciri sorunları etkili

Analistler, Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki çatışmaların küresel savunma tedarik zincirlerinde ciddi aksamalara yol açtığını, bu durumun ülkeleri alternatif tedarikçilere yönelttiğini belirtiyor. Pakistan yapımı sistemlerin, Mayıs ayında Hindistan ile yaşanan geniş çaplı hava muharebesinde aktif olarak kullanılması, bu ilgiyi artıran önemli bir faktör olarak değerlendiriliyor.

Söz konusu çatışmada Pakistan Hava Kuvvetleri, JF-17’leri Çin yapımı J-10 savaş uçaklarıyla birlikte kullandı. Bu deneyimin, Pakistan savunma ürünlerine “savaşta denenmiş” etiketi kazandırdığı ifade ediliyor.

Fiyat avantajı öne çıkıyor

Bakan Harraj, Pakistan menşeli savaş uçaklarının Batılı muadillerine kıyasla ciddi bir maliyet avantajı sunduğunu vurguladı. Yaklaşık 30–40 milyon dolar seviyesindeki JF-17’lerin, ABD ve Avrupa yapımı benzer uçaklara göre üç kat daha ucuz olduğu belirtiliyor. Analistlere göre bu durum, bütçesi sınırlı ülkeler için Pakistan’ı cazip bir tedarikçi haline getiriyor.

Potansiyel alıcılar ve öne çıkan görüşmeler

Kaynaklara göre görüşme yürütülen ülkeler arasında Sudan, Suudi Arabistan, Endonezya, Fas, Etiyopya ve Nijerya yer alıyor. Ayrıca Libya’nın doğusundaki yönetimle de temaslar bulunduğu ifade ediliyor. Pakistan ordusu daha önce Bangladeş ve Irak ile yürütülen görüşmeleri kamuoyuna açıklamıştı.

Savunma çevrelerine yakın emekli Hava Mareşali Asim Suleiman, Afrika’da üç ülkeyle daha ileri aşamada görüşmeler olduğunu belirterek, “Talep ciddi şekilde arttı ancak bunun ne kadarının somut sözleşmeye dönüşeceği zamanla görülecek” değerlendirmesinde bulundu.

Üretim kapasitesi kritik başlık

Artan ilginin önündeki en önemli soru işaretlerinden biri, Pakistan’ın üretim kapasitesi. JF-17 üretiminin yılda yaklaşık 20 uçak seviyesinde olduğu, ancak 2027 sonuna kadar bu rakamın önemli ölçüde artırılmasının hedeflendiği ifade ediliyor. Yetkililer, fabrika modernizasyonları ve kapasite artışlarıyla üretimin iki katına çıkabileceğini dile getiriyor.

Analistler, Çin’in teknik ve siyasi desteği sayesinde Pakistan’ın bu engelleri aşabileceğini düşünüyor. Londra’daki King’s College’dan güvenlik uzmanı Andreas Krieg, Pakistan’ın “orta ölçekli ve esnek bir savunma tedarikçisi” olarak konumunu güçlendirdiğini belirtiyor.