Polonya, Rusya tehdidine karşı obüs mühimmatı üretimini beş kat artıracak

Devlete ait savunma sanayi şirketi PGZ’ye, bu hedef doğrultusunda 2,4 milyar zloti (663 milyon dolar) değerinde kamu finansmanı sağlanacak.

Devlet Varlıkları Bakanı Jakub Jaworowski, Financial Times’a verdiği röportajda, bu yatırımın 155 mm NATO standartı obüs mühimmatı ile tanklarda kullanılan 120 mm mühimmat üretimini ciddi şekilde artırmayı amaçladığını söyledi. Jaworowski, “Kısa vadede hedefimiz, bu tip mühimmatın yerli üretimini önemli ölçüde artırmak ve dışa bağımlılığı ortadan kaldırarak ulusal savunma için sürdürülebilir bir altyapı inşa etmektir,” ifadelerini kullandı.

Mevcut durum ve yeni hedef

PGZ’nin mevcut yıllık üretimi yaklaşık 30 bin adet büyük kalibreli mühimmattan oluşuyor. Yapılacak yatırımla bu kapasitenin üç yıl içinde 150 ila 180 bin adede çıkarılması hedefleniyor. Üretim tamamen Polonya içinde gerçekleştirilecek ve ithal bileşenlere bağımlılık minimize edilecek.

Polonya, 2024 yılı bütçesinde GSYİH’nin %4,7’sini savunmaya ayırarak NATO içinde oransal olarak en yüksek savunma harcamasını yapan ülke konumunda. Ancak bu harcamaların büyük kısmı bugüne kadar ABD ve Güney Kore gibi ülkelerden yapılan silah tedarikine yönelikti. Donald Tusk liderliğindeki yeni hükümet ise savunma yatırımlarını yerli üretime kaydırma yönünde bir politika değişikliğine gitti.

Avrupa silahlanmaya devam ediyor

PGZ’nin mühimmat üretimini artırma kararı, Avrupa’da pek çok savunma firmasının üretimi hızlandırma çabalarıyla da örtüşüyor. Ancak Polonya hâlâ mühimmat temininde ciddi sıkıntılar yaşıyor. Nisan ayında PGZ Başkanı Krzysztof Trofiniak görevinden ani bir şekilde istifa etti. Aynı dönemde Polonya Ulusal Güvenlik Bürosu Başkanı Dariusz Łukowski, mevcut mühimmat stoklarının olası bir savaşta yalnızca bir ila iki haftalık çatışmayı sürdürebileceği uyarısında bulunmuştu.

Parlamento, Kasım 2023’te mühimmat üretim kapasitesini artırmak amacıyla 700 milyon euroyu aşkın kamu yatırımını onaylamıştı. Yeni fon bu sürecin devamı niteliğinde. Bakan Jaworowski, kimya devi Grupa Azoty’nin de patlayıcı yapımında kullanılan itici gazlar ve nitroselüloz üretimi için devletten destek istediğini, ayrıca Niewiadów adlı savunma şirketinin de 155 mm mühimmat üretimi için kamu finansmanına başvurduğunu açıkladı.

Jaworowski, Azoty’nin hayatta kalmasının, kreditörlerden alınacak yeniden yapılandırma onayına bağlı olduğunu belirtti. Bu çerçevede devletin şirketteki hissesi %33’ten %49’a çıkarılabilir. Ancak Avrupa Yatırım Bankası’nın bu süreci yavaşlattığını ifade etti. EIB ise yaptığı açıklamada, Grupa Azoty’yi sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmak için “etkin ve yapıcı katkı” sunduklarını savundu.

Polonya’nın kamuya ait yaklaşık 110 şirketinden sorumlu olan Jaworowski, eski PiS hükümeti döneminde yapılan kötü yatırımlar ve yolsuzluklar nedeniyle devlet şirketlerinde 5 milyar euroya ulaşan kayıplar tespit ettiklerini ve 100’den fazla suç duyurusunda bulunduklarını söyledi.