Romanya altınlarını Rusya'dan geri istiyor

• Romanya, ulusal hazinesinin Rusya tarafından yasa dışı şekilde alıkonulduğunu savunuyor.
• Avrupa Parlamentosu Rusya’ya iade çağrısı yapan bir karar aldı.
• Mesele, Bükreş ile Moskova arasındaki en eski ve çözümsüz anlaşmazlıklardan biri.
• Konu, hem devlet hazinesi hem de kültürel miras boyutu taşıyor.

Romanya, Birinci Dünya Savaşı’na 1916’da katıldıktan sonra başkent Bükreş dahil olmak üzere topraklarının önemli bir bölümünü kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldı. Bu süreçte Ulusal Banka ve bazı kritik kurumlar Laşi kentine taşındı.

Ülke yönetimi, işgal ihtimaline karşı Ulusal Banka’da bulunan altın rezervleri ile mücevher ve kültürel değeri olan eşyaların güvenli bir ülkeye gönderilmesine karar verdi. Bu kapsamda 91,5 ton altın, Aralık 1916 ve Ekim 1917’de gemilerle Moskova’ya ulaştırıldı.

Altınların yalnızca bir kısmı iade edildi

Romanya, savaşın ardından altınlarını geri almak için girişimlerde bulundu ancak süreç sonuçsuz kaldı. Bükreş yönetimine göre Rusya, teslim alınan hazinenin yalnızca küçük bir bölümünü iade etti.

Romanya Dışişleri Bakanlığı, söz konusu altınların ve eşyaların Rus yetkililer tarafından teslim alındığını ve Moskova’ya ulaştığını gösteren imzalı protokollerin bulunduğunu vurguluyor. Bu protokollerde Rusya’nın hazinenin Romanya’ya iade edileceğine dair taahhüdü yer alıyor.

Avrupa Parlamentosu kararı

Avrupa Parlamentosu, 4 Mart 2024’te aldığı kararla Rusya’nın Romanya’ya ait altınları ve diğer değerli eşyaları iade etmesi gerektiğini açıkladı.

Romanya Dışişleri Bakanlığı, bu kararı hatırlatarak söz konusu hazinenin Rusya tarafından “yasa dışı biçimde alıkonulduğunu” savundu. Açıklamada, meselenin Romanya ile Rusya arasında siyasi gündemin en önemli başlıklarından biri olmaya devam ettiği ifade edildi.

Ortak komisyon yeniden devreye girebilir

Romanya ile Rusya arasında 2003 yılında, altın rezervleri meselesini incelemek üzere ortak bir komisyon kuruldu. Komisyonda tarih, arşiv, finans, bankacılık ve sanat tarihi alanlarında uzmanlar yer aldı.

Komisyon birkaç kez toplansa da Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının ardından çalışmalar askıya alındı. Romanya tarafı, siyasi koşulların elverişli hale gelmesi durumunda komisyonun yeniden faaliyete geçmesini ve sürecin diplomatik yollarla çözülmesini talep ediyor.