Kuzey Kore'nin nükleer denemesi - NY Times
- Nükleer silahlı 9 ülke 2025’te toplam 118,8 milyar dolar harcadı.
- Harcamalar bir yılda yaklaşık %19 artarak rekor seviyeye çıktı.
- ABD, 69,2 milyar dolar ile açık ara en fazla harcama yapan ülke oldu.
- Çin, Rusya, İngiltere, Fransa, Hindistan, Pakistan, İsrail ve Kuzey Kore de listede yer aldı.
Nükleer Silahların Yasaklanması Uluslararası Kampanyası (ICAN) tarafından yayımlanan rapor, dünya genelinde nükleer silah harcamalarının son yılların en yüksek seviyesine ulaştığını ortaya koydu.
Rapora göre 2025 yılı boyunca 9 nükleer güç, cephaneliklerini modernize etmek ve genişletmek için toplam 118,8 milyar dolar harcadı. Bu rakam, önceki yıla göre 16,8 milyar dolarlık artışa karşılık geliyor.
ICAN, bu seviyenin “şimdiye kadar kaydedilen en yüksek nükleer harcama” olduğunu vurguladı.
ABD açık ara lider
Raporda en dikkat çeken başlık ABD’nin harcamaları oldu. Washington yönetimi 2025’te 69,2 milyar dolar nükleer silah harcaması yaptı. Bu rakam, diğer tüm nükleer ülkelerin toplamından daha fazla.
ABD’nin yalnızca bir yılda 12,4 milyar dolarlık ek artış yaptığı da belirtildi.
Çin ise 13,5 milyar dolar ile ikinci sırada yer aldı.
Diğer ülkelerin harcamaları
ICAN verilerine göre diğer nükleer güçlerin 2025 harcamaları şöyle sıralandı:
- Çin: 13,5 milyar dolar
- Rusya: yaklaşık 9–10 milyar dolar
- İngiltere: 9,5 milyar dolar
- Fransa: 7,7 milyar dolar
- Hindistan: 2,8 milyar dolar
- Pakistan: 1,5 milyar dolar
- İsrail: 1,2 milyar dolar
- Kuzey Kore: 656 milyon dolar
Özel sektör de kazanç sağladı
Raporda dikkat çeken bir diğer unsur ise savunma sanayisi oldu. Buna göre nükleer silah sözleşmelerinden özel sektör en az 38 milyar dolar kazandı. ABD merkezli şirketler bu alanda önemli pay aldı.
“İnsani ihtiyaçlardan kaynak sapması”
ICAN raporu, nükleer harcamaların insani maliyetine de dikkat çekti.
Raporda yer alan hesaplamalara göre bir günlük nükleer harcama ile milyonlarca insan gıda güvensizliğinden kurtarılabilir. Bir haftalık harcama ile 12 milyardan fazla kişi temel hastalıklara karşı korunabilir. ABD’nin tek yıllık harcaması, BM bütçesini 19 kez karşılayabilecek büyüklükte
ICAN yetkilileri, bu tabloyu “insani ihtiyaçlardan büyük ölçüde sapma” olarak değerlendirdi.
“Felaket riski büyüyor” uyarısı
ICAN uzmanları, nükleer silahlanmanın hızlanmasının küresel güvenlik risklerini artırdığı uyarısında bulundu.
Program Direktörü Susi Snyder, mevcut sistemin “yanlış bir güvenlik vaadine dayandığını” belirterek nükleer caydırıcılığın sürdürülebilir olmadığını savundu.
ICAN Politika Başkanı Alicia Sanders-Zakre ise ülkelerin uzun vadeli modernizasyon planlarının “milyarlarca doları gerçek insan güvenliğinden uzaklaştırdığını” ifade etti.
GDH Digital YouTube kanalına abone olabilirsiniz.
Küresel gerilimle paralel artış
Rapora göre nükleer harcamalardaki artış, dünyada artan jeopolitik gerilimlerle birlikte hızlandı. Uzmanlar, mevcut trendin devam etmesi halinde önümüzdeki yıllarda harcamaların daha da artabileceği uyarısında bulunuyor.
