- NATO lideri Mark Rutte, Trump'ın ittifaka bağlılığını korumak için ABD merkezli savunma anlaşmalarını artırmayı hedefliyor.
- Temmuz ayında Ankara'da yapılacak zirvede ana gündem maddesi, artırılan savunma üretimleri ve yeni sözleşmeler olacak.
- Planın, kendi savunma sanayisini kurmak isteyen Avrupa Birliği (AB) ile NATO'yu karşı karşıya getirmesi bekleniyor.
- NATO içindeki Ukrayna ve Hürmüz Boğazı gibi konulardaki çatlakların, savunma sanayisine odaklanılarak örtbas edilmeye çalışıldığı belirtiliyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Donald Trump'ın ittifaka sırtını dönmesini engellemek için çarpıcı bir planı devreye soktu.
Rutte'nin yeni stratejisi, ABD'nin faydasına olacak yeni savunma anlaşmaları vaat ederek Trump'ı masada tutmayı hedefliyor.
İsveç'in Helsingborg kentinde cuma günü bir araya gelen NATO dışişleri bakanlarının öncelikli gündem maddesi de bu savunma üretimi planı oldu.
Hedef Ankara zirvesi
Politico’ya konuşan üst düzey 3 NATO diplomatına göre Rutte, temmuz ayında Ankara'da yapılacak ittifak liderleri zirvesini bir başarı hikâyesine dönüştürmek istiyor.
Bu amaçla son haftalarda savunma üretimini ve anlaşmaları büyük ölçüde artıracak bir kampanyaya öncülük ediyor.
Rutte'nin bu hamlesiyle hem Avrupa'nın gerçek savunma açığını kapatmayı hem de Trump'a hitap edecek bir ekonomik zemin oluşturmayı hedeflediği belirtiliyor.
İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard, Rutte'nin konuyu Ankara'da gündeme getirmesini son derece olumlu karşıladığını söyledi.
Stenergard, "Ortak standartlara sahip olmamız, daha iyi birlikte çalışabilmemiz ve daha fazla, daha ucuza üretebilmemiz gerekiyor. Birlikte silah üretmeye devam etmeliyiz ve ABD'nin bazı eşsiz yetenekleri var." ifadelerini kullandı.
Üst düzey bir diplomat ise Rutte'nin planını "ABD için de iyi bir haber" olarak nitelendirdi.
AB ile kriz kapıda
Ancak ittifakı savunma anlaşmalarına bu kadar derinlemesine dahil etme çabasının Avrupa Birliği (AB) ile büyük bir krize yol açması bekleniyor.
Brüksel, kendi savunma sanayisinin gelişimine öncelik vermek için milyarlarca dolarlık yasal düzenlemeler ve krediler açıklamıştı.
Avrupalı müttefiklere ABD'den daha fazla alım yapmaları yönünde kurulacak herhangi bir baskının, AB ile yeni bir çatlak oluşturması muhtemel görünüyor.
Bir AB diplomatı, "ABD süper güvenilir değil ve Avrupa'nın stratejik otonomisi ivme kazanıyor." diyerek savunma harcamalarından blokun kendi şirketlerinin faydalanması gerektiğini savundu.
Çatlakları gizleme çabası
Yeni strateji, aslında gergin bir dönemden geçen ittifak için birleştirici bir konu bulmanın zorluğunu da yansıtıyor.
Trump'ın Almanya'daki askerleri azaltma kararıyla müttefiklerini gafil avlaması, Ukrayna'ya yardım konusundaki anlaşmazlıklar ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasında NATO'nun rolü gibi konular ittifakı halihazırda bölmüş durumda.
Eski NATO yetkilisi Gerlinde Niehus, sanayiye odaklanmanın "diğer alanlardaki bölünmelerden dikkatleri uzaklaştırmak için son derece mantıklı olduğunu" belirtti.
"Ankara'ya eliniz boş gelmeyin"
Rutte'nin stratejisinin merkezinde, Ankara'daki masaya savunma harcamalarına dair somut taahhütler ve gerçek kanıtlar getirmek yatıyor.
Politico’nun ulaştığı dördüncü bir üst düzey diplomata göre Rutte, Avrupalı müttefiklere özel olarak baskı yaparak temmuz ayındaki zirveye üretim artışı ve sanayi sözleşmelerine dair kanıtlarla gelmelerini istedi.
Diplomat, "Rutte müttefiklere, 'Elinizde ne varsa lütfen Ankara'ya getirin' dedi." ifadelerini kullandı.
Bu hamlenin, Amerikan savunma firmalarıyla ortak girişimleri ve daha fazla ABD silah satışını teşvik etmeyi içerdiği belirtiliyor.
Müdahale araçları kısıtlı
Ancak Bloomberg Economics'ten Becca Wasser'a göre Rutte'nin Trump'ın gözüne girme planını başarması hiç de kolay olmayacak.
NATO liderinin sanayi üretimini gerçekten etkilemek için elinde çok az araç olduğunu belirten Wasser, silah alımlarının ulusal kontrol altında olduğunu vurguladı.
Wasser, ittifakın bir "talep sinyali" göndermekten fazlasını yapamayacağını ve bunun da sözleşmeler olmadan üretim hatlarına yatırım yapamayan daha küçük savunma firmaları için işe yaramadığını ifade etti.
