Saab, Kanada’ya 72 Gripen ve 6 GlobalEye teklif etti

CBC News’in 14 Ocak 2026 tarihli haberine göre Saab, Kanada’ya 72 adet Gripen savaş uçağı ile 6 adet GlobalEye havadan erken ihbar ve kontrol (AEW&C) uçağı tedarikini içeren bir teklif iletti.

Şirket, söz konusu paketin hayata geçirilmesi hâlinde Kanada genelinde yaklaşık 12 bin 600 kişilik istihdam yaratılabileceğini veya güvence altına alabileceğini açıkladı. Teklif, Ottawa yönetiminin F-35 programını yeniden gözden geçirdiği bir dönemde gündeme geldi.

Gripen–GlobalEye paketi ne sunuyor

Saab’ın önerdiği paket, hava muharebesi ve gözetleme kabiliyetlerini tek bir bütüncül yapı altında birleştiriyor. Gripen savaş uçakları önleme ve taarruz görevlerini üstlenirken, GlobalEye platformu geniş menzilli algılama ve komuta-kontrol yetenekleriyle operasyonel resmin tamamlanmasını sağlıyor.

Şirket yetkilileri, daha önce kamuoyuna yansıyan yaklaşık 10 bin kişilik istihdam beklentisinin, ancak Gripen ve GlobalEye’ın birlikte tedarik edilmesi durumunda mümkün olduğunu özellikle vurguladı.

Gripen E’nin Kanada için öne çıkan özellikleri

Gripen E, kısa pistlerden operasyon yapabilmesi ve hızlı yeniden görev döngüsüne dayalı lojistik konseptiyle dikkat çekiyor. Mach 2 sürate ulaşabilen 4,5 nesil savaş uçağı; Raven ES-05 AESA radarı ve kızılötesi arama-takip sensörü sayesinde sürekli hedef tespiti ve takibi sağlayabiliyor.

Uçak, NATO standartlarındaki görüş ötesi hava-hava füzeleri, hassas güdümlü mühimmatlar ve gemisavar silahlar dâhil olmak üzere 10 harici istasyonda geniş bir silah yelpazesini taşıyabiliyor. Saab’a göre Gripen, Kanada’nın geniş coğrafyasında hava savunma, müşterek harekât ve müttefiklerle birlikte çalışabilirlik açısından esnek bir çözüm sunuyor.

GlobalEye ile erken ihbar ve geniş alan gözetleme

Saab’ın pakette sunduğu GlobalEye, Bombardier Global 6500 iş jetini temel alan bir AEW&C platformu olarak öne çıkıyor. Gövde üzerine entegre edilen Erieye ER radarı, yüksek irtifada yaklaşık 450 kilometre ve üzeri menzillerde hava ve deniz hedeflerini tespit edebiliyor.

Yaklaşık 11 saate varan havada kalış süresi ile GlobalEye; Kanada’nın özellikle kuzey bölgeleri ve geniş deniz yaklaşımlarında, yer tabanlı radarların kapsama sınırlamalarını tamamlayabilecek bir “havadan sensör düğümü” olarak konumlandırılıyor. Platformda ayrıca Seaspray 7500E deniz gözetleme radarı da bulunuyor.

F-35 planı hâlen masada

Kanada, 2022 yılında 88 adet F-35 savaş uçağı tedarik etmeye karar vermiş ve programın toplam maliyetinin 27 milyar doları aştığı açıklanmıştı. İlk 16 F-35’in bu yıl teslim edilmesi planlanırken, geri kalan uçaklara ilişkin nihai karar henüz verilmiş değil.

Saab’ın teklifi, Kanada’nın tek tip bir F-35 filosu mu yoksa karma bir filo yapısı mı tercih edeceği yönündeki tartışmaları yeniden alevlendirdi. Uzmanlar, iki farklı savaş uçağı tipinin aynı anda hizmete alınmasının eğitim, bakım ve idame açısından ek zorluklar doğurabileceğine dikkat çekiyor.

Sanayi ve istihdam boyutu

Saab, Gripen uçaklarının Kanada’da üretilmesini ve nihai montaj, entegrasyon, test ile bakım faaliyetlerinin yerli ortaklarla yürütülmesini öneriyor. Bu kapsamda IMP Aerospace, GE Aviation, CAE ve Peraton gibi Kanadalı şirketlerle iş birliği planlanıyor.

Ontario ve Quebec’te kurulması öngörülen tesislerle Kanada’nın, sadece kendi ihtiyacı için değil ihracata yönelik üretim kabiliyeti de kazanabileceği ifade ediliyor. Saab ayrıca Ukrayna’nın 100’den fazla Gripen’e ilgi gösterdiğini, GlobalEye için ise Mısır, Fransa ve Almanya gibi ülkelerde potansiyel talep bulunduğunu hatırlatıyor.

Buna karşılık Lockheed Martin, mevcut 88 adetlik F-35 siparişinin korunması hâlinde Kanada sanayisine yaklaşık 15 milyar dolarlık iş hacmi sağlayacağını savunuyor.