Sanat dünyasında taciz ifşaları büyüyor

• Kadınlar taciz ve saldırıları görünür kılarak sessizliği bozuyor.
• İfşalar, bireysel deneyimleri toplumsal bir sorun hâline getiriyor ve fail koruyan yapıları işaret ederek değişim alanı yaratıyor.
• Sanat dünyasında pek çok ünlü, ifşaların ardından iş ilişkilerini sonlandırmak zorunda kaldı.

Kadınlar ifşa ederek neyi hedefliyor

Kadınlar ifşalarla tacizcilerin hesap vermesini, görünür olmayı, dayanışmayı ve sistemin değişmesini amaçlıyor. Alyssa Milano’nun #MeToo tweeti ile hareket viral hale geldi ve mağdurlar “yalnız olmadığını bilme ve görülme” ihtiyacını dile getirdi.

Metoo hareketinin kurucusu Tarana Burke, “Metoo bir isimden fazlası. Kültürel bir dönüşüm çağrısı” diyerek kadınların hedefinin toplumsal değişim olduğunu vurguladı. Harvey Weinstein’ın ifşacısı Rose McGowan, “Gerçeği söylediğimde başıma gelenin utancını değil, onun suçunu görünür kılmak istedim” ifadelerini kullandı.

İfşaların Türkiye’deki başlangıcı

Başlangıçta iddialar, bazı erkek fotoğrafçılar üzerinden başladı. Sektördeki kadınlar , bu kişilerin sektörel güçlerini kullanarak tacizde bulunduğunu, küçük yaşta kişilerle iletişime geçtiğini veya cinsel saldırıda bulunduğunu belirtti.

Mesut Adlin hakkında küçük yaşta biriyle mesajlaştığı iddiaları gündeme geldiğinde müzik grubu Manifest iş birliklerini iptal etti. Adlin ise yargısız infaza uğradığını belirterek savcılığa başvurdu ve 11 kişi hakkında hakaret ve iftira suçlamasıyla şikâyette bulundu.

Sektörden tepkiler ve hukuki boyut

Kadınların ifşa kampanyasına, sektör temsilcileri ve çeşitli kurumlar destek açıklamalarıyla yanıt verdi.

Sinema, televizyon ve tiyatro alanında çalışan kadınların oluşturduğu dayanışma ağı Susma Bitsin, 22 Ağustos’ta yaptığı açıklamada, konuşmaya hazır olmayan pek çok hayatta kalan olduğunu hatırlatarak hepsine destek olduklarını duyurdu. Platform, ayrıca fail konumundaki erkeklere “Hiç ifşa olmadığınızı sananlarınızın isimlerini biliyoruz.” mesajını iletti.

Oyuncular Sendikası da tüm üyelerine tacize uğrayan kadınların doğrudan kendilerine başvurmasını tavsiye etti.

Kurumsal ve platform tepkileri

Mesut Süre’nin İlişki Testi programının yapımcısı İda İletişim, komedyen ile ilişkilerini sonlandırdığını açıkladı.

Sinema platformu Mubi, yönetmen Selim Evci ile ilgili iddiaların ardından filmlerini platformdan kaldırdı.

Akbank Sanat, kısa film festivali kapsamında Evci ile ilişkilerini sonlandırdığını ve festivalin iptal edildiğini duyurdu. Evci, sosyal medya üzerinden linç girişimlerini üzüntüyle takip ettiğini belirterek hukuki süreç başlattığını açıkladı.

Suçlanan erkeklerin açıklamaları

İddialara konu olan erkeklerden bazıları özür dilerken bazıları suçlamaları reddetti.

Hakkında taciz ifşaları dile getirilen komedyen Mesut Süre "Bu bir ifşa değil, itibar suikastıdır." dedi ve hukuki yollara başvuracağını söyledi.

Çok az sayıda erkek iddialara yanıt verirken, komedyen ve yazar Kaan Sezyum, hakkındaki taciz ifşasını kabul ederek pişman olduğunu ve tekrar özür dilediğini açıkladı.

Kadın sosyal medyada, üç yıl önce Sezyum’un kendisine fiziksel şiddet uygulayarak öpmeye çalıştığını paylaşmıştı. BirGün gazetesi de Sezyum ile yollarını ayırdığını duyurdu.

Argonatlar sanat sitesinin kurucu yayın yönetmeni Kültigin Kağan Akbulut da iddiaları kabul etti ve özür diledi. Akbulut, genç bir galeri çalışanına uygunsuz davranışlarda bulunduğunu kabul ederek yetkilerini bıraktı; Argonatlar yayın hayatını askıya aldı.

İfşaların hukuki sonuçları

Sosyal medyada paylaşılan taciz ve cinsel saldırı ifşalarının çoğu, “takibi şikayete bağlı suçlar” arasında yer alıyor. Hukuki süreç başlatılabilmesi için mağdurun genellikle olaydan sonraki 6 ay içinde şikayette bulunması gerekiyor.

Avukat Ceren Kalay Eken, şunları aktarıyor:

“Zor kullanılarak gerçekleşen, fiziksel şiddet veya nitelikli taciz gibi durumlarda takibi şikayete bağlı olmuyor.Kadınlar, şikayet etmeye karar verene kadar uzun süre hazır olmayabiliyor; bazı kadınlar 30 yıl sonra şikayetçi olabiliyor.”

İfşaların sonuçları ve geleceği

İfşaların hızlı yayılması failler üzerinde ciddi kamuoyu baskısı oluşturuyor. Bu durum iş kaybı, proje iptalleri ve itibar zedelenmesine yol açabiliyor. Sanat ve medya alanında kurumlar tacize karşı politikalarını gözden geçirmek zorunda kalıyor.

Uluslararası örnekler ve Türkiye’deki son dönem ifşaları, iş dünyasında tacizle ilişkilendirilen kişilerle çalışmama eğilimini güçlendiriyor. Kadınların kolektif tavrı, ifşaların artık bireysel hikâyelerden toplumsal bir harekete dönüştüğünü gösteriyor.